Skip to content
Цените на нафтата пораснаа за повеќе од четири отсто откако обновените судири на Блискиот Исток повторно го зголемија ризикот од нарушување на снабдувањето преку Персискиот Залив и Ормускиот Проток. Брентот во утринското тргување се приближи до 88 долари за барел, додека американската нафта WTI се движеше околу 83 долари.
Пазарниот пресврт следува по тридневно намалување на цените и краток период на релативно затишје. Американските сили соопштија дека пресретнале ирански балистички ракети насочени кон американски воени позиции, по што САД и Саудиска Арабија извршиле напади врз сили поддржани од Иран во Ирак. Истовремено, Саудиска Арабија пријави напади со беспилотни летала врз енергетската инфраструктура во источниот дел од земјата.
Нема целосни информации за обемот на евентуалната штета врз саудиските нафтени постројки. Сепак, за трговците е доволна и можноста конфликтот да ги зафати производството, терминалите или транспортните рути, бидејќи преку Ормускиот Проток во нормални услови поминува приближно една петтина од светската трговија со нафта и гас.
Дополнителна неизвесност создаде одбивањето на иранските власти да го прифатат предлогот на Оман за управување со пловидбата низ Ормускиот Проток. Иран истовремено соопшти дека запрел три нафтени танкери, што ја засили загриженоста дека политичкиот и воениот конфликт може директно да се пренесе врз транспортот на енергенсите.
Растот на цените не е предизвикан само од геополитиката. Американските резерви на сурова нафта во последната недела се намалиле за околу 3,3 милиони барели, што укажува на потесна понуда на најголемиот светски пазар. Очекувањата дека ОПЕК+ може привремено да го запре зголемувањето на производството дополнително ја ограничуваат можноста нови количества брзо да го ублажат ценовниот притисок.
Еднодневниот скок на Брентот не значи автоматско поскапување на горивата во Македонија за истиот процент. РКЕ ги пресметува цените според просечното движење на Брентот и референтните цени на дериватите во период од 14 дена, како и според просечниот курс на доларот. Поради тоа, краток ценовен скок може да има ограничен ефект, но подолготрајно задржување на нафтата близу или над 88 долари би создало нов притисок врз малопродажните цени.
Според последната одлука на РКЕ, ЕУРОСУПЕР БС-95 се продава по 93 денари за литар, ЕУРОСУПЕР БС-98 по 95 денари, а дизелот по 98,50 денари. Новата берзанска нестабилност доаѓа само два дена по оваа пресметка, па нејзиното влијание ќе зависи од движењето на цените и курсот на доларот во остатокот од пресметковниот период.
Нафтениот пазар во моментов не реагира на потврден голем прекин на производството, туку на зголемен ризик тој да се случи. Доколку нападите продолжат и пловидбата низ Ормускиот Проток дополнително се намали, геополитичката премија во цената може да расте. Во случај на повторно смирување и непречен транспорт, дел од сегашниот скок може брзо да биде поништен.
