Skip to content
ЈП „Комуналец“ од Гостивар објавило тендер за набавка на 3,6 тони гасен хлор на 15 јули, еден ден пред Обвинителството да побара земање примероци поради сомневањата за загадување на градскиот водоснабдителен систем, покажуваат документи од Бирото за јавни набавки што ги објави „Колегиум“.
Следниот ден, на 16 јули, претпријатието објавило и оглас за дополнителни анализи на квалитетот на водата. Истиот ден обвинител, полицијата и инспекциските служби извршиле увид во водоснабдителниот систем кај Вруток, каде што биле пронајдени три потопни пумпи, од кои две сè уште работеле.
Хронологијата на набавките отвора прашања кога раководството на „Комуналец“ добило информации дека постои проблем со водата и дали тендерите биле дел од редовното работење или реакција на зголемениот број граѓани со стомачни тегоби.
Првите пациенти со симптоми биле регистрирани на 13 јули, а веќе на 14 јули гостиварските лекари прегледале околу 360 лица со дијареја, повраќање, болки во стомакот и покачена температура, според информациите изнесени од министерот за здравство Сашо Клековски.
Огласот за набавка на хлор бил објавен на 15 јули. Станува збор за 3,6 тони хлор во гасовита состојба, кој во водоснабдителните системи се користи за дезинфекција и уништување бактерии, вируси и други микроорганизми.
Набавката на хлор сама по себе не претставува доказ дека претпријатието знаело за загадувањето. Хлорот е редовен потрошен материјал во водоводните системи и се користи при стандардното прочистување на водата.
Сепак, „Колегиум“ објави дека претходниот договор за набавка на исто количество хлор бил склучен во август 2025 година, со важност од една година и вредност од околу 11.000 евра. Според документите, тој договор сè уште важел во моментот кога бил распишан новиот оглас.
На 16 јули бил објавен и втор тендер, кој предвидувал основна, вонредна и периодична проширена анализа на водата. Огласот бил активен до 23 јули.
Обвинителите што го водат случајот изјавиле дека допрва ќе ја проверуваат целокупната документација и дека е можно набавките да биле планирани како дел од редовното работење на претпријатието. Засега нема официјална потврда дека двата огласа биле распишани како директна реакција на сомневањата за загадена вода.
Обвинителството отвори истрага против три раководни лица во „Комуналец“, осомничени дека на 25 јуни наредиле поставување потопни пумпи во отворен канал со површинска вода, наводно за тестирање на притисокот во системот.
При увидот на 16 јули било утврдено дека две пумпи сè уште ја пренесувале водата од отворениот канал во комората поврзана со системот за вода за пиење.
Анализите на Институтот за јавно здравје покажале дека водата од каналот содржела 2.419,6 колиформни бактериски единици на 100 милилитри, при максимално дозволена вредност од 50. Во примерок од каптиран извор биле пронајдени 39 колиформни бактериски единици, иако во водата за пиење референтната вредност е нула.
Во примерок земен од чешма на улицата „ЈНА“ била утврдена концентрација на резидуален хлор од 1,1 милиграм на литар. Според важечкиот правилник, вообичаениот опсег е од 0,2 до 0,3 милиграми, а максимално дозволената вредност е 0,5 милиграми на литар.
Зголемената концентрација на хлор во примерокот не докажува дека новиот тендер за набавка бил поврзан со загадувањето или со обид за прикривање на состојбата. За таков заклучок се потребни дополнителни докази за времето на употребата, количините и наредбите издадени во претпријатието.
Дополнителни дилеми предизвикува и анализата на Центарот за јавно здравје Тетово од 29 јуни, според која водата во однос на испитаните бактериолошки и физичко-хемиски параметри одговарала на прописите. Документот бил издаден неколку дена по поставувањето на пумпите, а околу три недели пред официјално да биде потврдена високата загаденост на водата од отворениот канал.
Надлежните треба да утврдат од кои точки биле земени примероците на 29 јуни, дали пумпите работеле во моментот на земањето и дали анализата можела да ја покаже состојбата во целиот водоснабдителен систем.
Обвинителството оценува дека загадувањето ја направило водата неупотреблива и небезбедна за луѓето. Тројцата осомничени беа лишени од слобода, а истражните дејствија продолжуваат со проверка на документацијата, наредбите, јавните набавки и начинот на кој биле поставени и користени пумпите.
ЈП „Комуналец“ досега нема објавено детално образложение зошто новата набавка на хлор била распишана додека претходниот договор сè уште бил во важност, ниту зошто потребата од вонредни анализи била формализирана на денот кога институциите го извршиле увидот.
