Што пишуваат бугарските медиуми за демаршот на амбасадорот на Бугарија во Скопје

Повикувањето на бугарскиот амбасадор Жељазко Радуков во македонското МНР, откако новата шефица на бугарската дипломатија Велислава Петрова-Чамова ги нарече македонските претставници „северномакедонски партнери“, во дел од бугарските медиуми е пренесено фактографски, но во дел и со јасна доза на иронија кон македонската реакција.

Поводот беше кусата комуникација меѓу Петрова-Чамова и македонскиот министер за надворешни работи Тимчо Муцунски во Брисел. Бугарската министерка потоа изјави дека разговарала со своите „северномакедонски партнери“, по што македонското МНР го повика бугарскиот амбасадор и упати усен демарш. Од Скопје беше оценето дека станува збор за несоодветна и неправилна придавка изведена од името на државата.

Бугарските медиуми, сепак, темата главно ја поставија во рамка дека „Скопје протестира“ или дека „на Македонија не ѝ се допаднал зборот северномакедонски“.

„Фокус“ објави дека Скопје го повикало бугарскиот амбасадор поради „неумесен збор“, пренесувајќи го ставот на македонското МНР дека во дипломатската комуникација мора строго да се почитуваат официјалните наименувања. Медиумот ја пренесе и изјавата на Муцунски дека немало формална билатерална средба, туку само куса размена на зборови на маргините на настанот во Брисел.

„24 часа“ ја постави темата со поостра и попопуларна формулација, наведувајќи дека РСМ го повикала бугарскиот амбасадор затоа што „не ѝ се допаднал“ зборот „северномакедонски“. Таквиот избор на зборови ја поместува тежината од дипломатската прецизност кон впечаток дека македонската страна реагира претерано. Во истиот текст, сепак, се пренесува и ставот на Петрова-Чамова дека бугарската позиција останува непроменета и дека прашањето од 2022 година веќе не е билатерално, туку дел од европската преговарачка рамка.

Агенцискиот и пократок пристап го имаат медиуми што ја пренесоа веста преку БГНЕС. Во тие текстови доминира формулацијата дека „Скопје протестира“ затоа што бугарската министерка го употребила зборот „северномакедонски“. И тука македонската реакција е пренесена, но повеќе како настан отколку како аргументирана дипломатска позиција.

Најироничен е пристапот на дел од бугарските портали што случајот го претставија како „северномакедонски драми“. Таквата рамка однапред ја минимизира македонската забелешка и ја претвора во политичка преосетливост. Наместо да се објасни зошто терминот е спорен за Скопје, акцентот се става на тоа дека Македонија повторно реагира на јазикот што го користи Софија.

Особено симптоматичен е пристапот на „Актуално“, каде што случајот се персонализира преку Муцунски и неговото семејно потекло. Наместо спорот да остане во рамките на дипломатската терминологија, текстот го префрла фокусот кон старите бугарски историско-идентитетски теми. Тоа е познат медиумски образец во Софија: секогаш кога Скопје инсистира на македонски јазик, идентитет или терминолошка точност, дел од бугарската јавност го враќа разговорот кон прашањето за „потеклото“.

Во суштина, бугарските медиуми ја пренесоа веста, но ретко ја објаснија македонската правна и политичка логика. Македонската позиција не е против употребата на уставното име на државата. Спорот е во изведувањето на придавката „северномакедонски“ за луѓе, институции или политички партнери, кога таа може да се чита како замена за „македонски“.

На крајот, медиумската слика во Бугарија покажува дека демаршот во Скопје таму не се чита како изолиран дипломатски инцидент, туку како уште една епизода од подолгата македонско-бугарска криза. Разликата е во тонот: дел од медиумите известуваат студено и агенциски, дел иронизираат, а дел ја користат темата за да ја повторат бугарската позиција дека Македонија мора да ја следи преговарачката рамка.