Со лажни евра се купуваат гласови во Бугарија

Бугарија влегува во завршницата на парламентарната кампања со сериозни сомнежи за изборен криминал, откако институциите објавија дека во акциите против купување гласови досега се запленети околу еден милион евра, а во јавноста се појавија и предупредувања дека дел од шемите можеле да се потпираат и на фалсификувани банкноти. Изборите во земјата се закажани за 19 април, а темата за притисоци врз гласачите и нелегално влијание врз изборната волја сè поотворено ја оттурнува кампањата од политичките програми кон прашањето дали државата ќе успее да обезбеди фер гласање.

Во последните денови, бугарските власти објавија повеќе податоци што покажуваат значително засилување на истрагите. Според официјалните информации презентирани на 15 април, до тоа утро биле примени 1.743 пријави поврзани со изборите, биле отворени 461 кривична постапка, 458 од нив по брза постапка за дела против политичките права на граѓаните, а приведени биле 288 лица. Во истиот пресек, биле издадени и 4.188 предупредувања, што покажува дека државата го третира изборниот криминал како една од клучните безбедносни теми пред гласањето.

Паралелно со тоа, привремениот премиер Андреј Ѓуров порача дека битката за фер избори не е работа на една институција, туку на целиот систем, додека министерот за внатрешни работи Емил Дечев предупреди дека постојат информации за можна употреба на голема количина фалсификувани евра за купување гласови. Власта тврди дека со таквите шеми не се купува само изборна поддршка, туку директно се поткопува довербата во државата и во изборниот процес.

Официјалните податоци покажуваат дека акциите не се сведуваат само на поединечни сомнежи, туку на поширока мрежа на случаи низ државата. Во една од последните операции биле запленети 5.000 евра и 6.000 британски фунти наменети за купување гласови, а ден претходно Министерството за внатрешни работи соопшти дека во вкупните акции веќе се стигнало до бројка од еден милион евра. Дополнително, властите објавија дека е разбиена и онлајн шема во која на гласачи им биле нудени по 50 евра преку популарна платформа за електронски плаќања за да гласаат за одредена партија.

Сомнежите веќе се прелеваат и кон кандидатските листи. Бугарските власти на 15 април соопштија дека се отворени 30 обвинителски предмети против кандидати за пратеници за изборни прекршоци и кривични дела поврзани со изборниот процес. Со тоа, случајот добива и политичка тежина, бидејќи не станува збор само за локални мрежи на посредници и посредно влијание врз гласачите, туку и за можен допир до самите учесници во изборната трка.

Во ваква атмосфера, бугарските избори влегуваат во последните денови пред гласањето со двоен товар: од една страна, институциите сакаат да покажат дека реагираат поагресивно од порано, а од друга, обемот на пријавите, парите и отворените постапки покажува дека сомнежите за купување гласови не се маргинална појава, туку централна тема на изборниот финиш. Прашањето што останува отворено е дали серијата полициски акции ќе биде доволна за да ја намали недовербата во изборниот процес или токму таа ќе стане најсилниот доказ колку длабоко проблемот е вкоренет во бугарската политика.