Skip to content
Турција и натаму е во шок по двата вооружени напади во училишта што се случија во рок од два дена во Шанлиурфа и Кахраманмараш, отворајќи нова дебата за безбедноста во образовниот систем, пристапот до оружје и влијанието на онлајн содржините врз младите. Во првиот напад, на 14 април, поранешен ученик отвори оган во средно училиште во Шанлиурфа и рани 16 лица, меѓу нив ученици, наставници, полицаец и вработен во училишниот бифе, по што изврши самоубиство. Само еден ден подоцна, во Кахраманмараш, 14-годишен ученик со пет пиштоли и седум рамки влезе во училиште и уби девет лица, меѓу нив осум ученици и една наставничка, а потоа и самиот загина.
Истрагата за вториот напад веќе отвори и пошироки прашања. Според турската полиција, напаѓачот од Кахраманмараш на својот WhatsApp профил користел слика поврзана со американскиот масовен убиец Елиот Роџер, а на неговиот компјутер бил пронајден и документ од 11 април што, според истражителите, укажува на претходно планирање. Таткото на ученикот, сопственик на оружјето употребено во нападот, е веќе притворен и чека судска постапка. Властите, пак, соопштија дека не гледаат терористичка заднина, туку случајот го третираат како личен чин со тешки последици.
Во таква атмосфера, дел од турските медиуми објавија дека двата напаѓачи со часови играле иста видеоигра, PUBG, повикувајќи се на наводи од истрагата и на извештај на весникот „Сабах“. Засега, меѓутоа, ова не е потврдено како официјален или клучен причинско-последичен заклучок од турските власти, туку како медиумски наведена сличност што дополнително ја поттикна јавната расправа. Токму затоа, темата за играта во овој момент повеќе е дел од пошироката општествена дебата отколку формално утврдена причина за нападите.
По двата настана, турските власти започнаа поширока реакција и на безбедносен и на дигитален план. Полицијата приведе десетици лица поради објави на социјалните мрежи што, според властите, го величале злосторството или поттикнувале слично однесување, а беа блокирани стотици профили и десетици Telegram групи. Паралелно со тоа, нападите повторно ја отворија старата дилема како малолетници и млади лица успеваат да дојдат до оружје и зошто системот не ги препознава навреме ризиците што се насобираат околу нив.
Во земја во која ваквите училишни напади се ретки, двата случаи за 48 часа ја префрлија јавната расправа од поединечни трагедии кон многу пошироко прашање: дали станува збор само за изолирани лични акти или за предупредување дека околу младите се насобира опасна мешавина од оружје, онлајн радикализација, дигитална зависност и пропуштени сигнали. Додека официјалната истрага продолжува, токму тоа сега е најтешкото прашање за турските институции.