Во ЕУ почнува строга контрола на малолетници на интернет

Европската комисија објави дека технички е подготвена нова апликација за проверка на возраста на интернет, со која корисниците ќе можат да докажат дека се доволно возрасни за пристап до одредени онлајн услуги, без платформите да добијат увид во нивниот целосен идентитет.

Целта е да се намали пристапот на малолетници до штетни и нелегални содржини, како и до услуги што законски имаат старосни ограничувања.

Апликацијата е дел од поширокиот европски пристап за заштита на децата на интернет. Таа треба да им овозможи на корисниците да потврдат дека се над одредена возраст, на пример над 18 години, без да споделуваат име, датум на раѓање, број на лична карта или други лични податоци со веб-страницата што ја посетуваат. Европската комисија тврди дека активноста на корисниците нема да може да се следи преку апликацијата.

Наместо секоја платформа сама да бара копија од документ или да воведува сопствен систем за проверка, ЕУ подготвува заедничко техничко решение. Корисникот би ја поставил апликацијата преку лична карта, пасош или електронска идентификација, а потоа при пристап до одредена содржина би испратил само потврда дека ја исполнува старосната граница. Ако пристапува од компјутер, тоа може да се направи преку QR-код, а ако пристапува преку телефон, потврдата може да се испрати директно од апликацијата.

Оваа технологија се потпира на концепт познат како „zero-knowledge proof“, односно криптографски механизам со кој една страна може да докаже само еден факт – на пример дека корисникот е полнолетен – без да открие други податоци. Во практична смисла, веб-страницата би добила одговор „да“ или „не“, но не и документот, датумот на раѓање или идентитетот на лицето.

Комисијата го претставува решението како бесплатна, отворена и технички достапна алатка што може да ја користат земјите членки, јавни институции и приватни компании. Апликацијата е замислена како привремено, но и компатибилно решение со европските дигитални паричници за идентитет, кои треба пошироко да се воведуваат до крајот на 2026 година.

Првите земји што треба да ја тестираат и интегрираат оваа технологија се Франција, Данска, Грција, Италија, Шпанија, Кипар и Ирска. Во текот на 2026 година се очекува да се приклучат и други држави и приватни платформи, со цел ЕУ да избегне 27 различни национални системи за проверка на возраста.

Прашањето за проверка на возраста станува сè поважно поради обврските што големите платформи ги имаат според Законот за дигитални услуги. Според европските правила, платформите што се достапни за малолетници мора да преземат мерки за поголема приватност, безбедност и заштита од ризици како штетни содржини, насилство, порнографија, коцкање, манипулативен дизајн и контакти со предатори.

Новото решение не значи дека интернетот станува целосно затворен за малолетници, ниту дека сите платформи автоматски ќе почнат да бараат проверка. Но, тоа им дава на регулаторите и платформите заедничка техничка основа за старосни ограничувања таму каде што тие веќе постојат или ќе бидат воведени со национални правила. Европската комисија порачува дека платформите повеќе нема да можат лесно да се повикуваат на тоа дека немаат соодветна технологија за проверка на возраста.