Skip to content
Фондот за здравствено осигурување и Природно-математичкиот факултет при УКИМ – Скопје на 9 јануари потпишаа договор за вршење молекуларно-дијагностички анализи, со фокус на онколошки пациенти и прецизно утврдување генски мутации што се клучни за избор на целна терапија. Договорот го потпишаа директорот на ФЗО, Сашо Клековски, и деканот на ПМФ, Даворин Трпески.
Соработката се потпира на Лабораторијата за молекуларна биологија и геномика при ПМФ, која располага со опрема за секвенционирање од новата генерација (NGS). Намерата е овие анализи да станат дел од јавно финансираните услуги, со што пациентите би добиле пристап до современи генетски испитувања без дополнителни трошоци – тип на услуги што досега често беа врзувани за приватни лаборатории или испраќање примероци надвор од земјата.
Во Фондот ја поставуваат првата цел како проширување на националната мрежа и зголемување на капацитетот за онколошки анализи, за да се одговори на зголемената потреба во системот. Паралелно, од ПМФ нагласуваат дека договорот отвора и образовен и научен канал, со повеќе можности за студентите и истражувачите да работат со реални клинички примени на молекуларната биологија и генетиката.
ФЗО посочува дека веќе има договори за NGS-анализни услуги со повеќе институции, меѓу кои МАНУ, институти при Медицинскиот факултет (патологија, имунологија, судска медицина), Фармацевтскиот факултет и Институтот за јавно здравје, додека NGS анализи вршат и приватни лаборатории и Ветеринарниот факултет. Во истиот контекст, се наведува дека обемот на услуги за 2025 година е проектирано да биде зголемен за околу 22% во однос на 2023 година, а буџетот за над 40%, што треба да овозможи поцелосни и посложени генетски истражувања.
Како следен чекор, Фондот и ПМФ најавуваат разговори за воведување нови услуги, меѓу кои и генетска дијагностика пред имплантација (PGD) кај процедури со биомедицински потпомогнато оплодување, со цел избор на ембриони без патолошки мутации уште пред нивно внесување во матката.