Skip to content
Во услови кога Република Северна Македонија повеќе од три години е полноправна членка на НАТО со обврски за подигање на оперативна спремност, интеграција во заеднички операции и испраќање свои сили во билатерални вежби со сојузници, но внатрешната состојба во армијата станува сè повеќе епицентар на скандалозни извештаи за неподносливи животни и работни услови за припадниците на Армијата на Република Северна Македонија (АРМ).
Реагирајќи на серија повици од војници и нивниот синдикат, Независниот синдикат на професионални војници (НСПВ) алармира за ситуации што ги надминуваат границите на здравствен ризик и човечко достоинство. Според нивните соопштенија влагата, нечистотијата, дотраените постелнини и хигиенскиот колапс, се само дел од условите во кои војниците го поминуваат професионалното секојдневие
Во касарната „Алексо Демниевски – Бауман“ во Велес кај двајца новопримени професионални војници е регистрирана шуга, заразна болест која се поврзува со долготрајни нехигиенски и несоодветни услови. Официјално ова е потврдено од АРМ, но синдикатот јасно укажува дека причината е длабоко структурен проблем на нарушени услови, а не изолиран инцидент.
Спалните простории се со влага и плевел, перниците и ќебињата се стари повеќе од 15–20 години, а постелнината и материјалите не биле обновувани со децении. Тоа се причините за идеална „околина“ за појава на инфекции и болести.
Нехигиенски оброци и застарен инвентар, руинирани санитарии
Од синдикатот на војниците укажуваат и на храната. Нивна оценка е дека се подготвува и сервира во нехигиенски услови, а приборот за јадење е стар повеќе од 20 години. Квалитетот и разновидноста на оброците се на најниско можно ниво, што е директно во спротивност со какви било стандарди за институционална исхрана.
Санитарните јазли во објектите не биле реновирани 15–20 години, што очигледно резултирало во нефункционални, дотраени и дехуманизирачки простории. Воедно, чести биле прекини со струја и вода, што дополнително ја нарушува способноста за лично одржување на хигиена.
Игнорирање од военото и политичкото раководство
Синдикатот не само што го критикува техничкото и инфраструктурното пропаѓање на објектите, туку директно ја обвинува и политичката и воената хиерархија:
Министерот за одбрана и сегашното воено раководство се обвинети за игнорантски однос, отсуство на социјален дијалог и непостапување по долготрајни апели на војниците.
Посебно се истакнува дека, иако се вложува во нова опрема и модернизација според барањата на НАТО, приоритетите се погрешни — набавка на оружје без обезбедување пристојни основни услови за живот на луѓето што треба тие средства да ги користат.
Економски и социјални аспекти
Дополнително на физичката деградација на касарните, синдикатот укажува на тоа дека во последните три години, нема покачување на платите за професионалните војници, што директно влијае на нивниот животниот стандард и мотив за останување во служба.
Изразена е и загриженост за дискриминација, мобинг и масовен одлив на кадар од армиските редови.
НАТО членство и реалност на теренот
Македонија може формално да се пофали со полноправно членство во НАТО, но анализата на внатрешните услови ја покажува суровата реалност: додека се планираат вежби, набавки и сојузничка интеграција, основните човекови потреби на војниците што ги исполнуваат овие задачи остануваат занемарени.
Ова го доведува во прашање не само хуманитарниот аспект, туку и стратешката подготвеност на една армија која треба да гарантира безбедност и сојузничка доверба. Армија со касарни што подлежат на децениски пропаднати услови не може да се смета за функционален и достоинствен дел од современ безбедносен систем.