Skip to content
Ормутскиот теснец Иран денес привремено го затвори за неколкучасовни боеви вежби со вистинска муниција, додека истовремено во Женева се одржуваше втора рунда индиректни разговори меѓу Вашингтон и Техеран за иранската нуклеарна програма, со цел да се избегне отворена ескалација.
Техеран соопшти дека вежбите ги спроведува Иранската револуционерна гарда и дека се одвиваат во Ормутскиот теснец, Персискиот Залив и Оманскиот Залив, рути од клучно значење за меѓународниот поморски сообраќај. Според објавените информации, ова е втор пат во последните недели Иран да организира вежби со боево гаѓање во теснецот, но прв пат да најави и практично затворање на коридорот откако САД јавно се заканија со можни воени чекори.
Напнатоста расте на фон на американското воено присуство во регионот. Во дел од медиумите се наведува дека САД минатата недела го испратиле најсовремениот носач на авиони „Џералд Р. Форд“ на Блискиот Исток, кој се приклучил на уште еден носач што веќе бил во регионот, како дополнителен притисок врз Техеран во пресрет на преговорите. Иран, пак, повторува дека нуклеарната програма е со цивилна цел, додека Вашингтон тврди дека Техеран се стреми кон развој на нуклеарно оружје.
Од иранска страна беа испратени и директни пораки за одвраќање. Ајатолахот Али Хамнеи, според државните медиуми, порача дека опасноста не е само во „воениот брод“, туку и во средствата што можат да го потопат, алудирајќи на способноста да се нанесе удар врз американските пловни сили во регионот.
Разговорите во Женева, според најавите, се воделе индиректно и биле фокусирани на нуклеарната програма, без отворање на теми за внатрешната политика и насилните случувања поврзани со протестите во Иран. Во истиот контекст се посочува дека протестите започнале на 28 декември 2025 поради економски шокови, а организации за човекови права и извори во земјата изнесуваат широк распон проценки за бројот на загинати, со напомена дека прецизни податоци е тешко да се потврдат.
Иранскиот министер за надворешни работи Абас Арагчи, кој ја предводи иранската страна, во Женева се сретнал и со шефот на нуклеарниот надзорен орган на ОН, а во јавна порака нагласил дека доаѓа со „реални идеи“ за правичен договор, но дека „покорување под закани“ не е опција. Од американска страна, претседателот Доналд Трамп изјавил дека очекува Иран да сака договор и дека не ги сака последиците од неуспех на преговорите.