Skip to content
Намалувањето на вкупниот внес на протеини во исхраната го подобрува метаболичкото здравје и го продолжува животниот век, покажува научната анализа на истражувачите Бејли А. Кнопф и Дадли В. Ламинг. Студијата дефинира шест биолошки механизми преку кои исхраната со помалку протеини го забавува стареењето. Овие наоди директно ги предизвикуваат вообичаените препораки за зголемен внес на протеини кај повозрасните лица.
Истражувачите Бејли А. Кнопф и Дадли В. Ламинг од Универзитетот во Висконсин-Медисон објавија сеопфатна научна ревија во која за првпат ги систематизираат шесте главни биолошки обележја на протеинската рестрикција во контекст на стареењето. Нивната анализа покажува дека намалувањето на протеините, без притоа да се крати вкупниот внес на калории, ги активира истите заштитни процеси како и калориската рестрикција, но без тешкотиите што ги носи гладувањето.
Иако стандардните препораки советуваат дневен внес од 0,8 грама протеини на килограм телесна тежина, а за лицата над 65 години често се препорачуваат од 1,0 до 1,6 грама за спречување на мускулната загуба, авторите посочуваат на растечки докази дека високиот внес на протеини може да има спротивен ефект. Епидемиолошките анализи на националните здравствени бази во САД и студиите на близнаци во Обединетото Кралство го поврзуваат зголеменото консумирање протеини со повисок ризик од дијабетес, кардиоваскуларни болести, рак и саркопенија.
Авторите дефинираат шест меѓусебно поврзани механизми преку кои ограничувањето на протеините го штити организмот. Првото обележје е подобрувањето на метаболичкото здравје, при што исхраната со помалку протеини ја зголемува потрошувачката на енергија и ги топи масните наслаги иако испитаниците внесуваат повеќе храна. Овој процес го предводи хормонот FGF21, кој го поттикнува согорувањето на енергијата во масното ткиво и ја подобрува чувствителноста на инсулин.
Второто обележје опфаќа промени во клеточните патишта за препознавање хранливи материи, каде се активира ензимот GCN2, а се потиснува комплексот mTORC1. Со потиснување на mTORC1 се поттикнува автофагијата, природен процес преку кој клетките ги отстрануваат оштетените протеини и органели. Третото и четвртото обележје се намалувањето на клеточното стареење (сенесценција) во црниот дроб, бубрезите и масното ткиво, како и зачувувањето на функцијата на митохондриите со помало создавање слободни радикали.
Петтото обележје се однесува на епигенетските модификации, односно зачувувањето на младешката регулација на гените без промена на самата ДНК. Шестото обележје е директното поттикнување на здравото стареење и намалувањето на физичката кревкост. Во клиничките испитувања кај луѓе, краткорочните режими со намален внес на протеини во траење од четири до шест недели довеле до пад на телесната тежина, намалување на шеќерот и мастите во крвта и послабо системско воспаление.
Посебен фокус во истражувањето е ставен на улогата на поединечните есенцијални аминокиселини. Истражувањата покажуваат дека ограничувањето на само три аминокиселини, метионин, изолеуцин и валин, ги дава речиси истите придобивки за долговечноста и метаболизмот како и намалувањето на вкупните протеини. Кај лабораториските глувци, намалувањето на изолеуцинот за 66 проценти го продолжило животниот век за 33 проценти, додека ограничувањето на валинот го продолжило животот за 23 проценти.
Кај неесенцијалните аминокиселини, кои организмот може сам да ги синтетизира, ефектите зависат од конкретната молекула. Додека намалувањето на цистеинот и тирозинот покажува позитивни метаболички резултати, дополнителниот внес на глицин, пролин и серин кај лабораториските модели го забавува клеточното стареење и го продолжува животниот век.
Авторите нагласуваат дека оптималното ниво на протеини не е исто за секого и дека екстремната рестрикција не се препорачува за бремени жени, деца во развој, лица кои закрепнуваат од повреди и повозрасни луѓе кои веќе страдаат од неухранетост. Кај здравите возрасни лица, комбинирањето на умерен внес на протеини со редовна физичка активност овозможува зачувување на мускулната маса без негативните метаболички последици од прекумерното консумирање протеини.
