Македонските јајца, втори по поскапување во Европа

Во пресрет на Велигден, кога побарувачката традиционално расте, цените на јајцата низ Европа повторно се во фокусот – а Македонија се најде високо на листата на земји со најголемо поскапување.

Според податоците на Eurostat, пренесени од Euronews, најголем годишен раст е забележан во Шпанија – 31,3 проценти, додека Македонија веднаш ја следи со 26,3 проценти. Португалија е трета со 20,9 проценти.

Овие бројки ја позиционираат Македонија меѓу најпогодените пазари во Европа токму во период кога јајцата се еден од најбараните производи. Но зад ова сезонско поскапување се крие подлабока економска слика – забрзано пренесување на ценовните притисоци врз секојдневните трошоци на граѓаните.

Погледот кон Европската Унија покажува дека трендот е поширок. Иако вкупната инфлација во декември 2025 изнесувала 2,3 проценти, цените на јајцата пораснале значително побрзо – за 9,3 проценти. Тоа јасно укажува дека овој основен производ станува сè почувствителен на пазарните шокови.

Уште поизразен е растот на големопродажно ниво. Во февруари 2026 година, цените во ЕУ биле повисоки за 18,4 проценти на годишно ниво. Во Шпанија скокот достигнал 33,7 проценти, додека Франција, Холандија и Чешка исто така бележат раст над 20 проценти.

Причините за ваквите движења се повеќеслојни. Засилената побарувачка, пренасочувањето кон поевтини извори на протеини и ризиците од птичји грип создаваат притисок врз понудата и ги зголемуваат трошоците за производство.

Интересно е што, и покрај брзиот раст, цените на јајцата во Македонија и во дел од регионот и натаму остануваат релативно пониски во апсолутен износ во споредба со остатокот од Европа. Но токму динамиката на поскапување е она што загрижува – темпото со кое цените растат е значително побрзо отколку во многу други земји.

Затоа, велигденската трпеза оваа година не е само прашање на традиција, туку и на економија. Јајцата, како еден од најосновните производи, стануваат јасен показател за тоа колку брзо глобалните и европските трендови се прелеваат и во домашниот буџет – а Македонија овојпат е речиси на самиот врв на таа приказна.