Мажите повеќе се грижат за автомобилот отколку за простатата

Ракот на простата може успешно да се лекува кога ќе се открие навреме, предупредува српскиот уролог Зоран Џамиќ. Во Србија годишно се дијагностицираат околу 2.800 нови случаи, а приближно 1.100 мажи умираат од оваа болест. Во Македонија годишно се регистрираат околу 500 нови пациенти со рак на простата, а бројот на новодијагностицирани случаи продолжува да расте. Според последните податоци на Клиниката за радиотерапија и онкологија, секоја година се евидентираат меѓу 30 и 40 нови пациенти повеќе.

Мажите почесто го носат автомобилот на редовен сервис отколку што одат на превентивен здравствен преглед. На ова предупредува професорот Зоран Џамиќ, директор на Универзитетската уролошка клиника во Клиничкиот центар на Србија, посочувајќи дека ракот на простата често се открива предоцна, иако раната дијагноза значително ги зголемува можностите за успешно лекување.

Според податоците што ги изнесе урологот, во Србија секоја година се откриваат околу 2.800 нови случаи на рак на простата, додека приближно 1.100 мажи годишно умираат од ова заболување.

Џамиќ посочува дека стравот од дијагнозата, непријатноста од прегледот и предрасудите за машкоста се меѓу причините поради кои мажите го одложуваат одењето кај уролог.

„Посилниот пол помалку оди на лекар и помалку се занимава со превентивни прегледи. Мислиме дека сме некој супериорен дел од заедницата, но тоа е сосема погрешно“, изјавил Џамиќ.

Иако раното откривање на ракот на простата може значително да ги подобри шансите за успешно лекување, многу мажи ги одложуваат прегледите поради страв, непријатност или уверување дека нема потреба да посетат лекар додека немаат симптоми.

На овој проблем предупредува и професорот Зоран Џамиќ, директор на Универзитетската уролошка клиника во Клиничкиот центар на Србија.

„Мажите повеќе се грижат за одржувањето на автомобилот отколку за сопственото здравје“, посочува Џамиќ, нагласувајќи дека превентивните контроли треба да станат редовна навика.

Во Србија 2.800 нови случаи годишно, во Македонија околу 500

Според податоците што ги изнесе Џамиќ, во Србија годишно се откриваат приближно 2.800 нови случаи на рак на простата, додека околу 1.100 мажи умираат од ова заболување.

Во Македонија, податоците на Институтот за јавно здравје за 2023 година покажуваат 517 регистрирани нови случаи и 199 смртни случаи.

За 2024 година, Клиниката за онкологија пријавила 494 новорегистрирани пациенти.

Целосни национални податоци за бројот на новодијагностицирани и починати пациенти во 2025 и 2026 година сè уште не се потврдени во достапните објавени извори.

Затоа, бројката од околу 500 заболени годишно претставува најнов јавно соопштен ориентир, а не конечен статистички податок за 2026 година.

Кои симптоми не треба да се игнорираат?

Ракот на простата во раната фаза често не предизвикува забележливи симптоми. Токму затоа, отсуството на тегоби не е секогаш гаранција дека нема здравствен проблем.

Според урологот Џамиќ, мажите треба да обрнат внимание на промените во мокрењето, особено ако тие почнуваат да го нарушуваат квалитетот на животот.

Меѓу симптомите што бараат лекарска процена се честото мокрење во текот на денот или ноќта, ослабен или прекинат млаз на урина, тешкотии при започнување на мокрењето, неможност за задржување на урината и појава на крв во урината.

Сепак, овие симптоми не значат автоматски рак. Тие можат да бидат предизвикани и од доброќудно зголемување на простатата, воспаление или други уролошки заболувања.

Затоа, лекарскиот преглед е неопходен за утврдување на причината.

Кога треба да се направи ПСА-тест?

Еден од начините за рано откривање на можни промени на простатата е ПСА-тестот, анализа на крвта со која се мери нивото на простата-специфичниот антиген.

Џамиќ препорачува мажите да почнат да размислуваат за превентивни контроли по 40-годишна возраст, особено доколку имаат семејна историја на рак на простата.

Но, ПСА-тестот не е универзално задолжителен за сите мажи над 40 години.

Меѓународните препораки нагласуваат дека одлуката за тестирање треба да се донесе во разговор со лекар, земајќи ги предвид возраста, наследните фактори, здравствената состојба и можните придобивки и ризици од скринингот.

Покачена вредност на ПСА не значи автоматски карцином, бидејќи може да се јави и кај други состојби на простатата.

Зошто мажите чекаат да се појават проблеми?

Според Џамиќ, една од главните пречки за редовните уролошки прегледи се предрасудите.

Дел од мажите го поврзуваат одењето на уролог со губење на машкоста, додека други избегнуваат преглед од страв дека ќе им биде откриена сериозна болест.

„Мислиме дека сме некој супериорен дел од нашата заедница. Меѓутоа, тоа е сосема погрешно“, вели урологот.

Тој нагласува дека односот кон здравјето постепено се менува, но дека сè уште е потребна поголема свесност за значењето на навремените контроли.

Ракот на простата е заболување кај кое раната дијагноза може да биде пресудна за изборот и успешноста на лекувањето.

Во период кога во Македонија се регистрираат околу 500 нови пациенти годишно, пораката на Мовембар е дека грижата за машкото здравје не треба да започне дури откако ќе се појават проблемите.

Редовната комуникација со матичниот лекар, процената на индивидуалниот ризик и навременото упатување на уролог можат да направат значајна разлика.