Skip to content
ОПЕК останува без Обединетите Арапски Емирати, една од најголемите производителки во организацијата, откако Абу Даби соопшти дека ќе ги напушти и ОПЕК и поширокиот формат ОПЕК+. Одлуката стапува во сила на 1 мај и претставува сериозен удар за групата што со децении се обидува да го координира глобалното производство на нафта.
Излегувањето на ОАЕ ја слабее способноста на ОПЕК да влијае врз понудата и цените на светскиот пазар, особено во период кога енергетските пазари веќе се под притисок поради војната со Иран и нарушувањата во извозот преку Персискиот Залив. ОАЕ беше меѓу најголемите производители во групата и една од државите со значаен капацитет за зголемување на производството.
Според оценките на аналитичарите, непосредниот ефект врз цените може да биде ограничен додека траат проблемите со транспортот и извозот од регионот. Но, на подолг рок, напуштањето на ОАЕ може да ја ослаби дисциплината во ОПЕК+, бидејќи државата повеќе нема да биде врзана со производствени квоти и би можела постепено да го зголеми извозот кога условите ќе се нормализираат.
Одлуката го отвора и прашањето за односите меѓу Абу Даби и Ријад. Саудиска Арабија е де факто лидер на ОПЕК, додека ОАЕ во изминатите години вложуваше во проширување на сопствениот производствен капацитет и бараше поголема флексибилност во рамки на квотите. Несогласувањата околу тоа колку нафта може да произведува секоја земја беа еден од главните извори на тензии во групата.
ОАЕ се приклучи на ОПЕК во 1967 година, што значи дека со оваа одлука завршува речиси шестдецениско членство во организацијата. ОПЕК, основана во 1960 година, традиционално се обидува да ги координира политиките на земјите извознички на нафта, додека ОПЕК+ го прошири тој механизам и кон други големи производители, меѓу кои и Русија.
За ОПЕК, заминувањето на ОАЕ не е само губење на членка, туку губење на производител со голема пазарна тежина. Тоа може да ја намали способноста на групата да испраќа единствен сигнал кон пазарите, особено ако и други членки почнат да бараат поголема слобода во производството.
За потрошувачите, долгорочниот ефект може да оди во насока на поголема понуда, доколку ОАЕ навистина го зголеми производството над досегашните ограничувања. Но, во услови на геополитичка криза, затегнати транспортни рути и високи цени, пазарот засега реагира повеќе на неизвесноста отколку на можната иднина со повеќе барели нафта.