Skip to content
Конгресот беше претставен како обид за окрупнување на албанскиот политички блок во власта и за премин од коалициски формат во единствена партиска структура. ВЛЕН претходно најави дека новиот субјект ќе се позиционира како партија од десниот центар, со програмски фокус на владеење на правото, нулта толеранција за корупција, независно судство, европски интеграции, НАТО-партнерство, економија, здравство, образование и суштинско спроведување на Охридскиот договор.
На конгресот присуствуваа премиерот Христијан Мицкоски и косовскиот премиер Албин Курти. Изет Меџити оцени дека присуството на двајцата премиери покажува дека ВЛЕН и Албанците во Македонија се важен мост меѓу двете држави, додека Билал Касами порача дека политиката треба да им служи на граѓаните, а не да ја ограбува државата и да им го отежнува животот.
ДУИ веднаш реагираше и го претстави обединувањето како „почеток на крајот“ на ВЛЕН. Партијата на Али Ахмети оцени дека новата структура не е вистинско обединување, туку обид повеќе политички субјекти да се сокријат зад едно име. Од ДУИ тврдат дека изборот на двајца копретседатели покажува внатрешна поделба и недоверба уште пред новата партија да почне да функционира.
Со ова, судирот меѓу ДУИ и ВЛЕН влегува во нова фаза. ВЛЕН сака да покаже дека може да го надмине коалициското раздробување и да настапи како единствена политичка сила, додека ДУИ се обидува да го претстави истиот процес како слабост, компромис меѓу лидери и привремено решение што ќе произведе нови фракции.
Политичката тежина на конгресот е во тоа што ВЛЕН веќе не се претставува само како изборен сојуз против доминацијата на ДУИ, туку како партија што сака трајно да го преземе просторот на албанското политичко претставување во власта. Тоа е обид да се замени сликата на нестабилна коалиција со слика на организиран субјект, со јасно раководство, програма и институционална позиција.
Но изборот на двајца копретседатели ќе остане главна точка на политички напад. За ВЛЕН, тоа може да биде модел на рамнотежа меѓу различните струи што ја создадоа партијата. За ДУИ, тоа е доказ дека обединувањето не произвело еден центар на одлучување, туку договор за поделба на влијанието. Токму тука ќе се мери првиот тест на новата партија: дали двојното лидерство ќе значи координација или постојано внатрешно усогласување.
Обединувањето на ВЛЕН доаѓа во момент кога албанскиот политички блок во Македонија веќе не е организиран околу една доминантна партија. ДУИ, по долг период на власт, сега настапува од опозиција и се обидува да ја врати улогата на главен политички претставник на Албанците. ВЛЕН, пак, како дел од власта, мора да покаже дека може да испорача резултати, а не само да ја користи позицијата што ја доби по изборите.
Затоа новата партија ќе биде оценувана не само по конгресната слика, туку по работата на нејзините министри, функционери и локални структури. Ако ВЛЕН успее да ја претвори организациската консолидација во политичка ефикасност, обединувањето може да стане сериозен удар врз долгогодишната позиција на ДУИ. Ако, пак, во новата структура брзо се појават внатрешни судири, ДУИ ќе ја користи секоја пукнатина како доказ дека „една партија“ е само формално име за старата коалициска нестабилност.
Најважното прашање сега е дали ВЛЕН ќе успее да ја замени логиката на анти-ДУИ мобилизација со сопствена политичка понуда. Владеењето на правото, борбата против корупцијата, европските интеграции и функционалната држава звучат како програмска рамка, но нивната вредност ќе зависи од тоа дали ќе се претворат во одлуки, политики и конкретни резултати.
Конгресот го затвори првиот дел од процесот – организациското обединување. Политичкиот тест допрва почнува. ВЛЕН мора да докаже дека е повеќе од збир на партии, а ДУИ ќе се обидува да покаже дека новиот субјект е нестабилна конструкција со двајца лидери и повеќе интереси. Во тој судир ќе се води една од главните битки за албанскиот политички простор во Македонија.