Автопатот Кичево-Охрид одамна не е само инфраструктурен проект. Тој стана државен тест за трпение, буџетска издржливост и политичка способност да се разликува реална градба од постојана самопромоција на градилиштето. Најновата порака од власта е дека градежните активности влегуваат во „последната финална фаза“, формулација што звучи како нешто што јавноста веќе го слушнала, само со ново видео, нов агол и нова објава од терен.
Министерот за транспорт Александар Николоски објави дека на преостанатиот дел од делницата Охрид-Кичево „последниве две години изградиле многу“ и дека граѓаните „наскоро“ ќе возат по автопатот. Еден ден претходно, од Министерството за транспорт беше соопштено дека рокот останува првиот квартал од 2027 година, а при увидот на трасата беа и премиерот Христијан Мицкоски и директорот на ЈП за државни патишта Коце Трајановски.
Проблемот е што зборот „наскоро“ на оваа делница веќе нема тежина. Кога проект се гради од мај 2014 година, кога роковите се поместуваат со години, а јавноста редовно гледа нови слики од истата незавршена траса, тогаш секоја нова изјава мора да биде помалку триумфална и многу попрецизна. Не „наскоро“, не „финална фаза“, не „динамиката е одлична“, туку датум, делница, километри, технички прием и ден кога возачите ќе можат нормално да поминат од Кичево до Охрид без да бидат статисти во уште едно владино видео.
Секоја недела или Мицкоски или Николоски се сликаат со два метри направен пат кој никако да се заврши. Тоа е политичката иронија на Кичево-Охрид: асфалтот напредува во метри, а соопштенијата во километри. Камерите стигнуваат побрзо од механизацијата, изјавите побрзо од клучките, а „финалната фаза“ трае доволно долго за да почне да личи на посебна градежна категорија.
Овој автопат е долг 57 километри и се гради дванаесет години. Дел од трасата е пуштен во употреба, но остатокот и понатаму е во изградба. Во меѓувреме, проектот се соочи со низа проблеми: неусогласености меѓу проектната документација и теренот, свлечишта, недостиг на клучки и пристапни патишта, како и дополнителни анекси што ја зголемија цената на изградбата.
Од власта сега велат дека рокот е првиот квартал од 2027 година. Во јавниот простор, сепак, веќе циркулираат различни формулации: до крајот на 2026 година, почетокот на 2027 година, првиот квартал од 2027 година, наскоро, финална фаза. За граѓаните што со години патуваат по овој правец, тоа не се нијанси. Тоа е разликата меѓу уште една сезона на чекање и конечно завршен автопат.
Политички, власта има право да го прикажува напредокот. Инфраструктурата е јавна работа, граѓаните треба да знаат што се гради, колку се гради и каде одат парите. Но, кога увидите на терен стануваат почести од прецизните извештаи, кога секоја активност се претвора во медиумски настан, тогаш проектот почнува да изгледа како кампања што случајно има и градежни машини во позадина.
Кичево-Охрид веќе не бара голема реторика. Не му требаат драматични кадри, хеликоптерски снимки, партиски контраобвинувања и нови уверувања дека „овојпат навистина“. Му треба крај. Ако рокот е првиот квартал од 2027 година, тогаш тоа треба да биде кажано јасно, со оперативен календар и со јавна обврска што ќе може да се провери. Ако има ризик од ново поместување, и тоа треба да се каже навреме, без да се крие зад зборови што звучат убаво, а не значат ништо.
Автопатот Кичево-Охрид е премногу скап, премногу долго граден и премногу важен за да биде третиран како неделна фото-сесија. После дванаесет години, јавноста не бара спектакл. Бара едноставна информација: кога точно ќе биде готов и кој ќе одговара ако повторно не биде.