Западна Србија повторно е во голем проблем со водата за пиење

Западна Србија повторно е во сериозен проблем со водоснабдувањето, откако на водосистемот „Рзав“, кој снабдува Чачак, Ариље, Пожега, Лучани и Горњи Милановац, само неколку часа по санирањето на првиот дефект се појави ново истекување, а системот губи околу 70 литри вода во секунда. Според последните информации, домаќинствата засега имаат техничка вода, но таа не е за пиење додека не завршат анализите за исправност.

Проблемот почна во понеделник, кога во местото Горобиље пукнала главна цевка на регионалниот водосистем „Рзав“. Поради дефектот без вода останале граѓани во повеќе општини во западна Србија, а според РТС станува збор за околу 300.000 корисници. Во Чачак и Горњи Милановац беше прогласена вонредна состојба, а граѓаните беа предупредени да не ја користат водата од системот за пиење.

Иако првиот дефект бил саниран во вторник доцна вечерта, веќе во средата претпладне повторно било забележано истекување на местото на претходната хаварија. Директорот на ЈП „Рзав“, Матија Братуљевиќ, за РТС изјавил дека не станува збор за ново пукање на цевката, туку за истекување вода, а точната причина допрва треба да се утврди.

Најтешка е состојбата во Чачак и околината, каде што техничката вода почнала да се враќа, но не стигнала подеднакво до сите делови и до повисоките катови во зградите. Во градот се поставени цистерни со вода за пиење, а надлежните велат дека состојбата постепено се стабилизира. Општата болница во Чачак го приспособи работењето и го прекина планираниот оперативен програм до нормализирање на состојбата, додека итните интервенции и дијализата продолжуваат.

Во Пожега, според Н1, ситуацијата е уште понепријатна за граѓаните: вода има, но не е за пиење, градот е снабден со техничка вода, околните села немаат ни техничка вода, а нема поставени цистерни од кои граѓаните би можеле да наполнат вода за пиење. Дел од жителите затоа купуваат флаширана вода во продавници.

Случајот со „Рзав“ повторно ја отвори пошироката тема за состојбата на водоводната инфраструктура во Србија. Ива Марковиќ од иницијативата „Право на вода“ за Н1 оцени дека проблемот не е во навиките на граѓаните, туку во систем што со години не е доволно одржуван. Таа наведе дека, според официјални информации на Агенцијата за заштита на животната средина, околу еден милион граѓани на Србија немаат пристап до вода за пиење, а според податоци на ОН околу 1,5 милиони луѓе повремено немаат пристап до безбедна вода.

Марковиќ предупреди и дека просечните загуби на водоводната мрежа во Србија се околу 43 проценти, додека како споредба го наведе австрискиот просек од 15 проценти. Во некои места, како Прибој, според нејзините податоци, дури 80 проценти од произведената вода не стигнува до граѓаните. Тоа го претвора дефектот на „Рзав“ од локална хаварија во симптом на поширок проблем со старите цевки, слабата превенција и недоволните вложувања.

Додека екипите работат на терен, западна Србија останува во режим на претпазливост: техничка вода може да има, но водата за пиење зависи од цистерни, флаширана вода и конечните анализи на надлежните институции.