Денес, според сите достапни информации, на Марс нема живот. Ниту лендерите ниту орбитерите никогаш не пронашле траги од алги, кактуси или каква било вегетација. Затоа сликата од 2008 година направена од Марсовиот извидувачки орбитер на НАСА толку многу ги изненади научниците. Сцената неверојатно потсетува на дрвја на замрзнати дини во близина на северниот пол на Марс, пишува Science Alert.
Геолошки процес, а не биологија
Сепак, станува збор за оптичка илузија. Долгите, темни ленти што личат на стебла и круни на дрвја се всушност траги од темен песок. Тој тече од врвовите на дините надолу по падините покриени со мраз, а повод за овој процес е сезонската сублимација на мразот од јаглерод диоксид.
Пролет на Црвената планета
Како и Земјата, Марс има годишни времиња поради неговиот аксијален наклон, но сезонските промени на него изгледаат сосема поинаку. За време на екстремно студената зима, јаглерод диоксидот од атмосферата замрзнува и ги покрива поларните региони со слој сув мраз. Со доаѓањето на пролетта, овој мраз не се топи во течност, туку сублимира – преминува директно во гасовита состојба.
Експлозивен механизам
Овој процес е доста динамичен. Сончевата светлина, иако слаба на тоа растојание, продира низ проѕирниот слој мраз и ја загрева земјата под него. Како резултат на тоа, мразот почнува да се топи и сублимира одоздола, создавајќи џебови од гас под притисок. Кога притисокот станува пресилен, гасот експлозивно еруптира на површината низ пукнатините во мразот, исфрлајќи темен песок. Додека овој песок се лизга по падините на дините, остава темни траги што од воздухот изгледаат како дрвја.
Докази снимени од орбитата
Дека ова не е само теорија е потврдено од самата слика од 2008 година. На неа, камерата HiRISE снимила облак од прашина што се кревал додека материјалот се спуштал по дината. Во студија објавена во 2011 година, тим предводен од планетарниот научник Кендис Хансен-Кохарчек од Институтот за планетарни науки споредил слики од поларните дини направени во текот на неколку марсовски години. Анализата откри значајни промени во пејзажот. На некои дини се формирале нови клисури, додека свежи песочни наслаги се формирале во основата на други. Мерењата на пет дини покажаа дека рабовите на нивните падини се поместиле помеѓу 2,2 и 4,7 метри во рок од една марсовска година.
Со доаѓањето на летото, целиот мраз исчезнува, а со него и темните линии. Потоа ветровите ги преобликуваат дините и ги израмнуваат нивните падини. Со враќањето на зимата, пејзажот повторно замрзнува и целиот циклус се подготвува да се повтори. Секоја пролет се создава истата илузија – минлива, нереална шума на друг свет.

