Skip to content
Договорот меѓу САД Иран влезе во нова драматична фаза откако американскиот претседател Доналд Трамп вчера одржа речиси двочасовна средба со најблиските соработници во Ситуациската соба на Белата куќа, но без да биде соопштена конечна одлука. Вашингтон тврди дека договорот е блиску, Техеран јавно ги оспорува дел од американските тврдења, а во средината остануваат Ормускиот Теснец, иранската нуклеарна програма и милијарди долари замрзнати ирански средства.
Според американски извори, администрацијата верува дека е близу до договор кој би го продолжил примирјето, би отворил пат за нови преговори и би овозможил повторно нормализирање на поморскиот сообраќај низ Ормускиот Теснец. Тоа е една од најважните енергетски артерии во светот, па секоја неизвесност околу неа веднаш се претвора во глобален економски ризик.
Трамп претходно наведе неколку услови за договор со Иран. Меѓу нив се обврска Техеран никогаш да не поседува нуклеарно оружје, отворање на Ормускиот Теснец без ограничувања и уништување на збогатениот нуклеарен материјал во соработка со САД и Меѓународната агенција за атомска енергија.
Но, иранската страна реагираше остро. Државно поврзани медиуми во Иран тврдат дека дел од изјавите на Трамп се „мешавина од вистина и лаги“ и дека договорот, како што го прикажува Вашингтон, не е потврден. Според тие извори, Техеран бара ослободување на околу 12 милијарди долари замрзнати средства и не прифаќа американско толкување според кое Иран би се откажал од клучни позиции без реципрочни чекори.
Затоа ова не е само дипломатска вест, туку тест за тоа дали Трамп може да продаде договор како победа, а Иран да го прикаже истиот процес како одбрана на сопствениот суверенитет. Сè додека двете страни различно го објаснуваат истиот документ, договорот може да изгледа блиску, но да остане политички експлозивен.
