Skip to content
Нови правила на ЕУ за возилата повторно го отворија прашањето за „алколок“ системот, но суштината не е дека секој нов автомобил од јули мора да има вграден алкотестер, туку дека возилата што се продаваат во Европската Унија мора да имаат стандардизиран интерфејс што овозможува таков уред лесно да се вгради подоцна.
Станува збор за дел од европската Регулатива за општа безбедност на возилата, позната како General Safety Regulation, со која ЕУ воведува пакет напредни безбедносни системи во новите возила. Меѓу нив се интелигентна асистенција за брзина, предупредување за замор и невнимание на возачот, уред за снимање податоци при несреќа, напредно предупредување за одвлекување внимание и подготовка за инсталација на „алколок“.
Најважната разлика е во зборот „подготовка“. Европските правила не бараат секој возач да дува во уред пред да го стартува автомобилот. Тие бараат производителите да обезбедат техничка можност, односно стандардизиран приклучок и простор, за алкохолен интерлок уред да може да се вгради ако тоа го побара закон, судска мерка, работодавач, флотен оператор или друга надлежна програма.
„Алколок“ е уред што се поврзува со системот за стартување на возилото. Возачот дува во алкотестер, уредот ја мери концентрацијата на алкохол во здивот и ако резултатот е над дозволената граница, возилото не може да се стартува. Такви системи веќе се користат во дел од европските земји, најчесто за повторени прекршоци со алкохол или кај професионален превоз.
Европската регулатива 2019/2144 предвидува возилата од категориите М и N, односно патнички и товарни возила, да бидат опремени со напредни безбедносни системи, меѓу кои е и „alcohol interlock installation facilitation“. Деталните технички правила се утврдени со Делегираната регулатива 2021/1243, која ја опишува подготовката за вградување на уредот според европските стандарди.
Роковите се воведуваа постепено. За новите типови возила правилата почнаа да важат од јули 2022 година, а за сите нови возила што се регистрираат во ЕУ од јули 2024 година. Затоа дел од медиумските објави создаваат впечаток дека од јули се воведува задолжителен алкотестер во секој автомобил, иако официјалните европски документи зборуваат за задолжителна техничка подготовка, не за задолжително вграден уред во секое возило.
Целта на ЕУ е да се намали бројот на загинати и тешко повредени во сообраќајот. Алкохолот останува еден од најопасните фактори во несреќите, а „алколок“ системот може да биде силна превентивна алатка таму каде што ќе се применува конкретно, особено кај ризични возачи и професионален транспорт.
За возачите, практичното значење е едноставно: купувањето нов автомобил во ЕУ не значи дека автоматски ќе мора секое утро да дуваат во алкотестер. Но значи дека возилото ќе биде подготвено за таков уред ако некоја држава, суд, компанија или секторска регулатива го направи задолжителен за одредени категории возачи.
