Skip to content
На самиот старт на официјалниот почеток на летото, пожарите веќе ја отвораат најнепријатната тема за институциите. Според податоците на Центарот за управување со кризи (ЦУК), до 18 часот вчера на територијата на државата биле регистрирани вкупно 17 пожари на отворен простор, од кои три сè уште биле активни, а 14 изгаснати.
Ова е потсетник дека Македонија влегува во најризичниот период од годината, во услови кога метеоролозите најавуваат долги топлотни бранови и екстремно високи температури низ целиот регион.
Дали државата е подготвена кога тие ќе станат неколку десетици дневно, како што се случуваше во претходните години.
Раните сигнали веќе се тука
Само во изминатите денови ЦУК речиси секојдневно известуваше за десетина и повеќе пожари на отворен простор. На 15 и 16 јуни беа регистрирани 13, односно 14 пожари, дел од нив активни, а дел ставени под контрола.
Искуството од претходните години покажува дека вистинскиот притисок врз системот доаѓа во јули и август, кога високите температури, сувата вегетација и силниот ветер создаваат услови и мал пожар за неколку часа да прерасне во регионален проблем.
Во текот на минатогодишните пожарни сезони имаше денови со повеќе од 40 и 50 пожари на отворен простор во едно деноноќие, а институциите беа принудени паралелно да интервенираат на повеќе критични точки низ државата.
Што направија институциите?
По тешките искуства од претходните години, институциите уште пролетва почнаа подготовки за новата сезона.
Во јавноста беа најавени засилувања на човечките капацитети преку ангажирање дополнителен персонал за гасење пожари, а Дирекцијата за заштита и спасување отвори повици за привремени вработувања и формирање дополнителни тимови за интервенција.
Во меѓувреме, ЦУК и ДЗС континуирано ја следат состојбата преку системите за рано откривање и координација на терен, додека во готовност се и воздухопловните капацитети на државата и Министерството за внатрешни работи.
На хартија, системот денес изгледа подобро организиран отколку пред неколку години.
Но вистинскиот тест секогаш доаѓа кога истовремено ќе избувнат повеќе големи пожари во различни региони.
Најслабата алка остануваат локалните капацитети
Најголемиот проблем не е координацијата во Скопје. Најголемиот проблем останува состојбата на терен.
Многу општини и понатаму располагаат со ограничен број пожарникари, стар возен парк и недоволно опремени противпожарни единици.
Кога пожарот ќе се појави во првите 30 минути, локалната интервенција е пресудна. Доколку тогаш не биде локализиран, следуваат барања за помош од соседни општини, ДЗС, ЦУК, полицијата и воздухопловните сили.
Токму затоа секоја анализа на подготвеноста мора да почне од прашањето колку се подготвени локалните противпожарни единици, а не само централните институции.
Климатските промени ја менуваат играта
Она што дополнително ја усложнува ситуацијата е фактот што пожарите повеќе не се исклучок, туку стануваат дел од новата климатска реалност.
Повисоките температури, подолгите сушни периоди и честите топлотни бранови ја продолжуваат сезоната на пожари и го зголемуваат ризикот од нивно брзо ширење.
Во такви услови, системот не смее да функционира само реактивно – да интервенира кога пожарот веќе избувнал.
Потребни се постојани превентивни активности: расчистување на депонии, одржување противпожарни појаси, контрола на земјоделските палења и засилен инспекциски надзор во ризичните подрачја.
Вистинското прашање допрва треба да добие одговор
Фактот дека вчера биле изгаснати 14 од 17 пожари покажува дека институциите реагираат и дека системот функционира во услови на релативно умерен притисок.
Но летото допрва почнува.
Вистинскиот испит за ЦУК, Дирекцијата за заштита и спасување, локалните пожарни единици и останатите институции ќе дојде кога температурите ќе надминат 40 степени, а бројот на пожари ќе се мери во десетици дневно.
Тогаш ќе стане јасно дали државата навистина ги научила лекциите од претходните пожарни сезони или повторно ќе се соочи со истите проблеми – недостиг на кадар, застарена опрема и доцнење во интервенциите.
