Македонското небо ова лето пак ќе гори од метеори

Македонското небо и ова лето ќе понуди неколку можности за набљудување метеорски дождови, а главниот небесен спектакл е закажан за средината на август, кога ќе го достигнат максимумот Персеидите.

Во текот на јули и август ќе бидат активни повеќе метеорски роеви. Некои ќе донесат само по неколку метеори во еден час, други се познати по големите огнени топки, но Персеидите повторно ќе бидат главниот настан.

За набљудување не е потребен телескоп. Најважно е да се избере место далеку од градското осветлување, со отворен поглед кон небото и без облаци.

Јунските Боотиди се активни до почетокот на јули

Првиот летен метеорски рој веќе е активен. Јунските Боотиди може да се набљудуваат од 22 јуни до 2 јули.

Станува збор за непредвидлив рој кој во одредени години речиси и да не се забележува, но во минатото повремено создавал ненадејни и силни изблици со голем број метеори.

За 2026 година не се предвидува засилена активност. Сепак, астрономите препорачуваат небото да се следи во текот на целиот активен период, бидејќи овој рој е познат по изненадувањата.

Јунските Боотиди може да се забележуваат речиси цела ноќ, а метеорите навидум доаѓаат од правецот на соѕвездието Воловар.

Слаб метеорски дожд на 10 јули

Јулските Пегасиди ќе бидат активни од 1 до 20 јули, а максимумот се очекува околу 10 јули.

Овој рој е слаб и во идеални услови носи околу три метеори во еден час. Метеорите се брзи, а најдобро ќе се забележуваат по полноќ.

Поради малиот број, Пегасидите нема да приредат голем спектакл, но може да бидат вовед во многу поактивниот период што следува во втората половина на јули.

Два метеорски роја ќе се преклопат на крајот од јули

Во ноќта меѓу 30 и 31 јули истовремено ќе го достигнат максимумот Јужните Делта Аквариди и Алфа Каприкорнидите.

Јужните Делта Аквариди се активни од 12 јули до 23 август и во идеално темно небо можат да произведат до 25 метеори во еден час.

Најдобро ќе се набљудуваат по полноќ, со поглед кон јужниот и југоисточниот дел од небото. Нивниот радијант, точката од која навидум доаѓаат, се наоѓа во соѕвездието Водолија.

Алфа Каприкорнидите се многу послаб рој и обично носат околу пет метеори во еден час. Нивната посебност не е бројноста, туку големите и бавни огнени топки кои понекогаш оставаат впечатлива трага на небото.

Овој рој е активен од 3 јули до 15 август и може да се забележува од целата територија на Македонија.

Условите за максимумот на двата роја годинава нема да бидат идеални. Полната Месечина настапува на 29 јули и нејзината силна светлина ќе ги прикрие послабите метеори.

Поради тоа, подобра можност може да има неколку дена пред максимумот или во првите денови од август, кога Јужните Делта Аквариди и Алфа Каприкорнидите и натаму ќе бидат активни.

Персеидите ќе бидат главниот спектакл

Најочекуваниот метеорски дожд ова лето ќе пристигне во ноќта меѓу 12 и 13 август.

Персеидите се активни од 17 јули до 24 август, но нивниот максимум во 2026 година се очекува во раните утрински часови на 13 август.

Според процените на Меѓународната метеорска организација, во идеални услови може да има до околу 100 метеори во еден час. Реалниот број што ќе го види еден набљудувач ќе биде помал и ќе зависи од темнината, облачноста, загадувањето и ширината на видикот.

Најповолниот период за Македонија ќе биде од полноќ до разденување, а особено од 3 до 5 часот наутро на 13 август.

Условите годинава ќе бидат исклучително добри. Младата Месечина настапува на 12 август во 19:36 часот по локално време, што значи дека месечевата светлина нема да го попречува набљудувањето.

Персеидите се познати по брзите и светли метеори, од кои дел оставаат долги траги на небото. Тие настануваат кога Земјата минува низ честички оставени зад кометата Свифт-Татл.

Метеорите навидум доаѓаат од соѕвездието Персеј, кое во текот на ноќта се издигнува на североисток. Сепак, не треба постојано да се гледа директно кон Персеј. Најдобрите метеори може да се појават на кој било дел од небото.

Набљудувањето може да започне уште околу 22 или 23 часот, но бројот на метеори ќе се зголемува по полноќ.

Метеори ќе има и по максимумот на Персеидите

Капа Кигнидите ќе бидат активни од 3 до 28 август, со максимум околу 17 август.

Овој рој е слаб, со околу три метеори во еден час, но може да произведе бавни и светли метеори. Во 2026 година не се очекува невообичаено засилена активност.

Метеорите може да се бараат во поширокиот северен дел од небото, во близина на соѕвездието Лебед. Бидејќи ќе се преклопуваат со завршниот период на Персеидите, во иста ноќ ќе може да се видат метеори од повеќе различни роеви.

Каде е најдобро да се гледа од Македонија

Најдобри услови ќе има надвор од поголемите градови, најмалку 20 до 30 километри од силно улично и индустриско осветлување.

Добри локации може да се најдат на повисоките и отворени подрачја околу Галичица, Пелистер, Маврово, Крушево, Мариово, Кожув, Осоговските Планини, Малешевијата и руралните делови околу Преспанското и Охридското Езеро.

Треба да се избегнуваат осветлени шеталишта, паркинзи и места во близина на угостителски објекти. Дури и едно силно светло може значително да ја намали способноста на окото да ги забележи послабите метеори.

На очите им се потребни околу 20 до 30 минути за да се приспособат на темнината. Во тој период треба да се избегнува гледање во мобилен телефон.

Најдобро е да се легне или да се седне во навалена положба, со што ќе се опфати што поголем дел од небото. Двоглед и телескоп не се препорачуваат, бидејќи го ограничуваат видното поле.

Доколку времето биде ведро, ноќта меѓу 12 и 13 август ќе биде најдобрата можност ова лето македонското небо повторно да изгледа како да гори.