Ќе поскапат ли горивата кај нас по новата ескалација меѓу САД и Иран?

Ќе поскапат ли горивата кај нас по новиот удар меѓу САД и Иран е прашањето што повторно станува актуелно, откако цената на нафтата нагло скокна на светските берзи по изјавата на Доналд Трамп дека примирјето со Техеран е завршено. Новата ескалација веднаш ги вознемири пазарите, бидејќи секој ризик околу Персискиот Залив и Хормускиот Проток може брзо да се прелее врз цената на дериватите.

Како што објави Асошијејтед прес, нафтата поскапела за околу 5 проценти, а берзите реагирале со пад по изјавата на Трамп. Ројтерс, пак, објави дека Brent се искачил на 79,07 долари за барел, додека американската WTI нафта пораснала на 74,71 долари за барел.

Главната причина за стравот е Хормускиот Проток, една од најважните рути за светската трговија со нафта. Ако таму се наруши движењето на танкерите, пазарите очекуваат нов притисок врз цените, а тоа може да се почувствува и во земјите што немаат директна врска со конфликтот.

За македонските граѓани најважно е дека домашните цени не се менуваат секој ден, туку преку одлуките на Регулаторната комисија за енергетика. РКЕ веќе од 7 јули ги зголеми максималните цени на горивата во просек за 1,47 проценти, поради раст на референтните цени на светскиот пазар.

Со последната одлука, ЕУРОСУПЕР БС 95 изнесува 85,50 денари за литар, ЕУРОСУПЕР БС 98 изнесува 87,50 денари за литар, а ЕУРОДИЗЕЛ БС изнесува 82,50 денари за литар. Бензините поскапеа за 1 денар, дизелот за 2,50 денари, а екстра лесното масло за 2 денари.

Тоа не значи дека веднаш следува ново поскапување, но значи дека ризикот расте ако нафтата остане на повисоко ниво. Асошијејтед прес потсетува дека поскапата сурова нафта обично со задоцнување се прелева во цената на бензинот и дизелот, бидејќи рафинериите работат со претходно купена нафта, а готовите деривати потоа стигнуваат до пумпите преку транспортниот систем.

Затоа следните денови ќе бидат важни. Ако тензиите меѓу Вашингтон и Техеран се смират, цените може да се стабилизираат. Но ако конфликтот продолжи, ако Хормус повторно стане ризична точка или ако танкерскиот сообраќај биде нарушен, пумпите во Македонија би можеле да почувствуваат нов притисок.

Засега најточниот одговор е претпазлив: горивата кај нас веќе поскапеа, а новиот скок на светската нафта отвора можност за дополнителен удар. Колкав ќе биде тој удар ќе зависи од тоа дали кризата меѓу САД и Иран ќе остане политичка закана или ќе се претвори во подолга енергетска криза.