Skip to content
Две минимални плати на почетокот на месецот се 52.092 денари. До 20 септември, во конзервативната пресметка на Рацин.мк, основните трошоци на четиричлено семејство веќе достигнале 52.661 денар. На сметката не останува ништо, недостигаат 569 денари, а до „први“ има уште десет дена.
На први септември на семејната сметка легнале две плати. На дваесетти, парите веќе ги нема.
Не ги потрошиле рестораните, викенд-патувањата или новите телефони. Ги потрошиле фрижидерот, сметките, патот до работа, почетокот на учебната година, средствата за хигиена и една кирија или кредитна рата.
Рацин.мк пресмета колку од семејниот буџет може да исчезне во првите 20 дена од септември за двајца возрасни и две деца.
Резултатот е суров: семејство што живее од две минимални плати веќе е во минус. Семејство со само еден вработен кој заработува просечна плата е уште подлабоко во црвено. Само домаќинство со две просечни плати задржува позначајна резерва, но ни тие пари не се „слободни“, бидејќи треба да се преживеат уште десет дена.
Не пресметуваме колку чини месецот, туку кога исчезнува платата
Синдикалната минимална кошница кажува колку пари му се потребни на едно домаќинство за цел месец. Таа, сепак, не покажува кога трошоците пристигнуваат и во кој момент семејната сметка останува празна.
Затоа оваа пресметка го следи движењето на парите од 1 до 20 септември.
Како основа ги користиме последните детални податоци на ССМ за август 2026 година. Според нив, на четиричлено семејство му се потребни 68.675 денари месечно, од кои 25.032 денари само за храна и пијалаци. Со изнајмен стан од 60 квадратни метри, кошницата се зголемува на 84.050 денари. Тоа значи дека претпоставениот трошок за кирија изнесува 15.375 денари. ССМ ја објави целосната структура на августовската кошница.
Во моделот на Рацин.мк:
- храната, транспортот, здравјето и хигиената се пресметани за 20 од 30 дена;
- струјата, водата, греењето, телефонот и интернетот се сметаат како веќе платени или доспеани до 20 септември;
- за две деца е внесен конзервативен училишен трошок од 4.500 денари;
- киријата или кредитната рата е поставена на 15.375 денари, колку што изнесува додатокот за изнајмен стан во моделот на ССМ.
Ова не е универзална сметка за секое домаќинство. Некој плаќа повисока кирија, некој живее во сопствен дом, а некој има поголема кредитна рата. Но сите претпоставки се видливи, па секој читател може да ја приспособи пресметката на сопственото семејство.
Колку чинат првите 20 дена од септември?
| Трошок до 20 септември | Износ |
|---|---|
| Храна и пијалаци | 16.688 ден. |
| Струја, вода и греење | 6.379 ден. |
| Телефон и интернет | 3.677 ден. |
| Гориво или јавен превоз | 3.450 ден. |
| Училиште за две деца | 4.500 ден. |
| Лекови и здравје | 797 ден. |
| Лична и домашна хигиена | 1.795 ден. |
| Кирија или кредитна рата | 15.375 ден. |
| Вкупно | 52.661 ден. |
Во оваа сметка нема нова облека, обувки, кафе, ресторан, детска екскурзија, роденденски подарок, поправка на автомобил, расипан домашен апарат или непланиран лекарски преглед.
Нема ниту рекреација и култура, за кои синдикалната кошница предвидува 5.592 денари, ниту ресторани и хотели, за кои се предвидени 4.131 денар.
Со други зборови, 52.661 денар не се трошок за комотен живот. Тоа е конзервативна цена на основните обврски до дваесеттиот ден од месецот.
Ако семејството живее во сопствен дом и нема станбен кредит, од пресметката може да се одземат 15.375 денари. Тогаш трошокот до 20 септември би изнесувал 37.286 денари.
Но за потстанарите и за семејствата со кредитна рата, трошокот за домување не може да се избрише со калкулатор.
Сценарио 1: Две минимални плати, минус уште на 20 септември
Минималната нето-плата во 2026 година изнесува 26.046 денари, односно две минимални плати носат вкупен семеен приход од 52.092 денари. Зголемувањето на минималната плата беше објавено во март.
По основните трошоци од 52.661 денар, ова семејство на 20 септември има:
52.092 – 52.661 = минус 569 денари.
Тоа значи дека двете плати не стигнале ни до крајот на третата седмица.
А до октомври треба да се купува храна уште десет дена, да се оди на работа и на училиште и да се дополнат лековите и средствата за хигиена.
Сценарио 2: Две просечни плати, остануваат 44.101 денар
Последниот достапен податок на Државниот завод за статистика е за јуни 2026 година. Просечната исплатена нето-плата изнесувала 48.381 денар, или 96.762 денари за двајца вработени. Следното соопштение на ДЗС е најавено за 22 септември. Податоците се објавени на 21 август.
По трошоците до 20 септември, на домаќинството му остануваат:
96.762 – 52.661 = 44.101 денар.
Ова е единственото од трите сценарија во кое семејството останува во видлив плус. Но просечната плата е статистички просек, а не плата што автоматски ја добива „просечниот“ работник. Повисоките плати во дел од секторите ја креваат средната вредност.
И второ, 44.101 денар не се расположливи пари за трошење. Дел од нив веќе се резервирани за последните десет дена и за трошоците што не ги вклучивме во моделот.
Сценарио 3: Еден вработен со просечна плата, минус 4.280 денари
За семејство со еден вработен кој ја добива просечната плата, пресметката изгледа вака:
48.381 – 52.661 = минус 4.280 денари.
Тоа домаќинство веќе морало да употреби заштеда, дозволен минус, кредитна картичка, позајмица или да одложи некоја сметка.
Доколку единствениот вработен прима минимална плата, дупката до 20 септември би изнесувала дури 26.615 денари.
Трите семејства на 20 септември
| Сценарио | Месечен приход | Состојба на 20.09 |
|---|---|---|
| Две минимални плати | 52.092 ден. | -569 ден. |
| Две просечни плати | 96.762 ден. | +44.101 ден. |
| Една просечна плата | 48.381 ден. | -4.280 ден. |
Табелата ја покажува суштинската разлика меѓу статистиката и секојдневието.
На хартија, две минимални плати изгледаат како приход од над 52.000 денари. Во реалното движење на парите, тој приход е исцрпен пред да заврши месецот.
До „први“ остануваат уште најмалку 11.365 денари трошоци
За последните десет дена од септември, само преостанатиот дел од храната, транспортот, здравјето и хигиената изнесува околу 11.365 денари.
Тоа е минимумот што му е потребен на семејството за да го затвори месецот, без нова облека, излегување, поправка, дополнителен училишен трошок или друга непланирана обврска.
Ако тие 11.365 денари се одземат од состојбата на 20 септември, до крајот на месецот:
- семејството со две минимални плати би стигнало до минус 11.934 денари;
- семејството со две просечни плати би задржало околу 32.736 денари;
- семејството со една просечна плата би било во минус од 15.645 денари.
И овие проекции остануваат конзервативни, бидејќи не ги содржат сите ставки од синдикалната кошница.
Што се сменило од 2025 година?
Во август 2025 година синдикалната кошница изнесувала 65.507 денари. Една година подоцна е 68.675 денари, зголемување од 3.168 денари или 4,8 отсто. ССМ ја објави и структурата за август 2025.
Во истиот период храната поскапела за 968 денари, а транспортот за 491 денар. Токму транспортот има најсилен процентуален раст меѓу ставките што ги користиме во симулацијата, 10,5 отсто.
| Показател | 2025 | 2026 |
|---|---|---|
| Синдикална кошница, август | 65.507 | 68.675 |
| Храна и пијалаци | 24.064 | 25.032 |
| Транспорт | 4.684 | 5.175 |
| Комуникации | 3.417 | 3.677 |
| Просечна плата, јуни | 45.468 | 48.381 |
| Модел до 20 септември | 51.039 | 52.661 |
Просечната плата во јуни 2025 година изнесувала 45.468 денари, што значи дека за една година номинално пораснала за 2.913 денари или 6,4 отсто. Податокот е од ДЗС.
Но процентуалниот раст не ја решава разликата во нивото: едно семејство не живее од стапки на раст, туку од износот што му останува по плаќањето на сметките.
Во споредливиот модел, со иста претпоставка за училишниот трошок и домувањето, основните обврски до 20 септември пораснале од околу 51.039 денари во 2025 на 52.661 денар годинава.
Тоа се дополнителни 1.622 денари што мора да се најдат пред да започнат последните десет дена од месецот.
Вистинското прашање не е „колку заработувате?“
На 5 септември Рацин.мк пресмета дека првата училишна недела може да однесе околу 15.500 денари, и тоа без кирија.
Денешната пресметка го поместува часовникот до дваесеттиот ден и го додава најголемиот товар. домувањето.
Тогаш прашањето повеќе не е само „колку чини животот?“.
Прашањето е: колку ви останаа?
За семејството со две минимални плати одговорот е, ништо.
За семејството со еден просечно платен работник, веќе недостигаат 4.280 денари.
А за последните десет дена од септември, сметката допрва продолжува.
*Пресметката е редакциска симулација, а не официјална статистичка кошница. Променливите трошоци се пресметани за 20 од 30 дена, додека доспеаните месечни сметки, училишниот трошок и киријата/ратата се внесени целосно. Кај семејства без кирија или кредит, вкупниот износ се намалува за 15.375 денари. Доколку наместо конзервативните 4.500 денари се употреби целата образовна ставка на ССМ од 7.192 денари, трошокот до 20 септември се зголемува на 55.353 денари.
