Skip to content
Администрацијата на американскиот претседател Доналд Трамп побара од Франција и Германија да почнат да ослободуваат дизел од своите стратешки резерви за да помогнат во намалувањето на високите светски цени на горивото. Во спротивно, Вашингтон предупредил дека може да го ограничи американскиот извоз на дизел, објави Ројтерс, повикувајќи се на три извори запознаени со разговорите.
Според еден од изворите, САД бараат Европската Унија во следните шест месеци да ослободи околу 120 милиони барели дизел од резервите. Американската администрација е особено незадоволна од Франција и Германија, бидејќи смета дека двете земји не ги исполниле целосно претходните обврски за користење на итните резерви на нафта и нафтени деривати.
Притисокот доаѓа во момент кога Трамп разгледува ограничување или забрана на американскиот извоз на дизел како начин да ги намали цените на горивата во САД пред конгресните избори во ноември. Но таквата одлука би можела дополнително да ја погоди Европа, која во последните години стана позависна од американските нафтени деривати по забраната на рускиот увоз и нарушувањата во снабдувањето од Блискиот Исток.
Франција и Германија се особено важни во оваа пресметка бидејќи заедно располагаат со повеќе од една третина од стратешките резерви на дизел во Европската Унија. Токму затоа Вашингтон најсилно го насочува притисокот кон Париз и Берлин.
Европа веќе почна разговори за можниот одговор. Европската комисија и претставници на Франција, Германија, Италија, Ирска и Велика Британија денес разговараа за можноста за координирано пуштање дизел од резервите. Засега нема конечна одлука.
Ситуацијата дополнително ја усложнува Кина. Кинеските рафинерии ги суспендираа испораките на нафтени деривати за извоз во октомври за да ги зајакнат домашните резерви, додека Русија ја продолжи забраната за извоз на дизел. Тоа дополнително ја намалува количината гориво достапна на светскиот пазар во период кога снабдувањето веќе е под силен притисок.
За европските влади дилемата е чувствителна. Пуштањето поголеми количества од стратешките резерви може краткорочно да ја зголеми понудата и да помогне во намалувањето на цените, но истовремено би ги намалило резервите што треба да служат токму за вонредни ситуации и прекини во снабдувањето.
Од друга страна, евентуална американска забрана за извоз би можела дополнително да ја стегне понудата на европскиот пазар. Нафтената индустрија предупредува дека таков потег може да има спротивен ефект и да ги зголеми цените и надвор од Европа, вклучително и во самите САД.
За Македонија развојот е важен иако земјата не е директно вклучена во спорот. Домашните цени на горивата зависат од движењата на меѓународните пазари на нафтени деривати и од девизниот курс, па подолготраен недостиг или нов скок на европските цени на дизелот може да создаде дополнителен притисок и врз домашниот пазар.
Така, идејата за американска забрана за извоз, која до неодамна беше само една од опциите што ги разгледуваше Трамп, сега прераснува во директен инструмент за притисок врз најголемите европски економии: или Европа ќе отвори дел од своите стратешки резерви, или ризикува дополнително да ѝ се намали еден од важните извори на дизел.
