Зошто ви се лоши во електричен автомобил? Експертите ги објаснуваат причините

Сè повеќе патници се жалат на мачнина во електричен автомобил, но експертите велат дека научните докази сè уште се скудни.

Лола Берд (24) од северен Лондон никогаш немала проблеми со патување, сè додека нејзиниот дечко пред две години не купил електричен автомобил. Од тогаш, по околу 40 минути возење редовно ѝ се лошо, а еднаш морала да го замоли да застане за да повраќа покрај патот. Проблемот станал толку сериозен што го замолила да го продаде автомобилот, пренесува Би-би-си.

Не е сама. Повеќе луѓе за британскиот јавен сервис кажале дека тие или нивните деца се почувствителни на мачнина во електрични возила. Од друга страна, голем број возачи велат дека за тоа никогаш не биле свесни.

Што велат лекарите

Др. Ирене Ди Ѓулио, предавач по анатомија и биомеханика на лондонскиот Кингс колеџ, вели дека истражувањата за болеста на движење упатуваат на тоа дека дел од луѓето навистина се чувствуваат полошо во електрични отколку во класични автомобили. Слично искуство има и невролозите др. Николас Хак од чикашката болница Нортвестерн Медицин, специјалист за вртоглавици. Според него, околу двајца пациенти месечно му се обраќаат токму поради мачнина во електрични возила.

Сепак, науката сè уште е на почеток. Др. Бил Јејтс од Универзитетот во Питсбург вели дека постојните сознанија се „прилично површни“ и дека има повеќе анегдоти отколку сериозни студии.

Искуства од патници

Марк Квиг (45) од Линколншир минатата година купил електричен автомобил поради пониските трошоци за одржување. Со возењето е задоволен, но набргу забележал дека на неговата деветгодишна ќерка ѝ е многу полошо. Порано мачнина имала само на пат од 900 километри до Франција, а сега ѝ се лошо и по половина час до соседниот град. Неодамна за прв пат и повраќала.

Други сопственици, пак, велат дека проблем нема, а некои дури тврдат дека во електричните возила се чувствуваат подобро отколку во бензинските. Вики Едмондс од здружението на возачи на електрични возила EVA England вели дека членовите никогаш не го споменале ова како проблем. Кинескиот производител XPeng, пак, јавно изјавил дека станува збор за оправдано прашање, а не за измислица, и дека е резултат на начинот на кој се конструирани електричните автомобили.

Која е причината?

Болеста на движење се јавува кога сигналите од сетилата не се усогласени. Телото се потпира на вид, рамнотежа во внатрешното уво и чувство од мускулите, а кога тие си противречат, на пример кога гледате во телефон наместо низ прозорецот, се јавува мачнина.

Како можни причини за електричните возила се наведуваат:

Недостиг на звук. Луѓето се навикнале брмчењето и вибрациите на моторот да ги поврзуваат со движење, а електричните автомобили ги немаат тие сигнали, вели др. Ди Ѓулио.
Регенеративно сопирање. Кога возачот ќе го отпушти гасот, автомобилот почнува да успорува и да ја полни батеријата. Ако гасот не се отпушти нежно, успорувањето е нагло, па се создава чувство на лулање напред-назад, објаснува др. Хак. Калифорнијката Керолин Ле (24) вели дека во градски гужви има чувство дека автомобилот постојано застанува.
Брзо забрзување. Електричните возила можат побрзо да забрзуваат и да успоруваат од конвенционалните, што исто така може да предизвика мачнина.

Од EVA England сметаат дека поважен фактор е стилот на возење, а Мајк Хаус од британското здружение на производители и трговци со моторни возила вели дека возачите брзо се прилагодуваат и дека кај многу модели регенеративното сопирање може да се регулира.

Како да се ублажи

Електричните возила стануваат сè почести, па избегнувањето им е сè потешко. До крајот на јуни 2026 година 5,8 отсто од сите регистрирани автомобили во Обединетото Кралство биле без емисии, а продажбата на нови бензински и дизел автомобили треба да се забрани од 2030 година. Лондончанката Лусинда Харисон (24) вели дека често нарачува такси што се покажува дека е електрично, а доволни ѝ се и пет минути за да се почувствува „ужасно“.

Експертите советуваат:

гледајте напред низ шофершајбната и избегнувајте телефон или книга;
седете на предното место или, ако сте позади, на средина;
држете ја главата потпрена на потпирачот, по можност со накривено седиште;
регулирајте го дишењето и отворете прозорец;
пред патот бидете наспани и хидрирани и избегнувајте мрсна храна;
по потреба земете таблети против мачнина, имајќи предвид дека може да предизвикаат поспаност.

Телото со време може да се прилагоди, па колку повеќе се вози во електрични возила, толку е помала веројатноста за мачнина, вели професорот Џон Голдинг. Производителите можат да помогнат со поблаги забрзувања, звучни сигнали и прилагодливо регенеративно сопирање. Мет Адамс од здружението БИМА е уверен дека индустријата ќе најде решение ако истражувањата ја потврдат точната причина.