Први резултати од БиХ: Миниќ нов претседател на Република Српска, Беќировиќ, Филиповиќ и Цвијановиќ водат за Претседателството

Првите прелиминарни резултати од општите избори во Босна и Херцеговина веќе даваат многу појасна слика за новиот распоред на политичките сили. По обработени околу 80 проценти од избирачките места, Денис Беќировиќ, Даријана Филиповиќ и Жељка Цвијановиќ водат во трките за трите места во Претседателството на БиХ, додека Саво Миниќ е нов претседател на Република Српска. Резултатите се прелиминарни и пребројувањето продолжува.

За бошњачки член на Претседателството, Беќировиќ освои 164.369 гласа, пред лидерот на СДА Бакир Изетбеговиќ со 148.036. Доколку оваа предност се задржи, Беќировиќ ќе обезбеди уште еден мандат во тричленото Претседателство.

Во трката за хрватски член на Претседателството води Даријана Филиповиќ со 92.854 гласа, пред Славен Ковачевиќ со 55.475. Кај српскиот член разликата е уште поголема, Жељка Цвијановиќ има 213.812 гласа, додека Маринко Божовиќ е на 102.877. Медиумите во БиХ, повикувајќи се на првите податоци на ЦИК, веќе ги издвојуваат Беќировиќ, Филиповиќ и Цвијановиќ како убедливи лидери во трите трки.

Според првите официјални прелиминарни резултати на ЦИК, Саво Миниќ практично ја обезбеди победата во трката за претседател на Република Српска, пред кандидатот на СДС, Бранко Блануша. Првите резултати покажуваат и дека Рамиз Салкиќ е во водство за една од потпретседателските позиции.

Ова е особено важен резултат за СНСД и Милорад Додиќ. Иако самиот не е кандидат, победа на Миниќ за претседател и силниот резултат на Цвијановиќ покажуваат дека неговата партија го задржува доминантното политичко влијание во Република Српска. СНСД уште во текот на вечерта објавуваше податоци според кои двајцата негови кандидати имаат значителна предност.

Што значат резултатите за БиХ?

Првата порака од изборната ноќ е дека во Република Српска засега нема голем политички пресврт. Ако предноста на Миниќ и Цвијановиќ се потврди со конечните резултати, СНСД ќе задржи две од најважните позиции преку кои се води политиката на РС на ентитетско и државно ниво.

Во Федерацијата, пак, предноста на Беќировиќ пред Изетбеговиќ е важна за односот на силите во бошњачкиот политички блок. Беќировиќ во 2022 година стигна во Претседателството како кандидат поддржан од поширок блок партии против Изетбеговиќ. Негова нова победа би покажала дека СДА повторно не успеала да ја врати оваа позиција.

Изборот на Филиповиќ е важен и за долгогодишниот спор околу хрватското претставување во Претседателството. Конечниот резултат и распределбата на гласовите ќе покажат дали ова прашање повторно ќе стане една од главните теми во односите меѓу хрватските и бошњачките партии.

Дали БиХ по овие избори ќе добие постабилна власт и побрз европски клучни ќе бидат резултатите за државниот и ентитетските парламенти и коалициите што ќе можат да се формираат по изборите. На овие избори се избираат вкупно 518 носители на функции на повеќе нивоа на власта.

Изборите годинава беа и први во БиХ на кои се применуваа биометриска идентификација на гласачите, скенери на гласачките ливчиња и брза електронска трансмисија на резултатите. Новата технологија предизвика проблеми на дел од избирачките места во текот на денот, но истовремено овозможи голем дел од резултатите да бидат обработени уште во првите часови по затворањето на гласањето.

Првите резултати, според тоа, покажуваат промена на дел од лицата, но не и целосно прекројување на политичката карта на БиХ. Вистинскиот тест ќе следува по пребројувањето, кога ќе започнат преговорите за мнозинства и ќе стане јасно дали новата власт ќе може полесно да носи одлуки во сложениот политички систем на земјата.