Skip to content
Собранието на Република Северна Македонија на денешната 125-та пленарна седница ги разгледува измените на Законот за животната средина, за кои граѓанската организација „Еко-свест“ алармира дека наместо европско усогласување, отвораат сериозни правни празнини и го намалуваат нивото на заштита на здравјето на граѓаните. Иако ресорното министерство формално се повикува на европската Директива 2011/92/ЕУ, понудениот текст содржи парцијални решенија што можат значително да ја отежнат контролата врз загадувачите на терен.
За граѓаните ова директно значи послаб надзор врз индустриските капацитети и потенцијална неказнивост при нарушување на квалитетот на воздухот, почвата и водите во нивните населени места. Од еколошкиот сектор посочуваат дека со интервенциите се бришат суштински законски механизми, меѓу кои и начинот на управување со историски контаминираните подрачја, односно таканаречените еколошки жешки точки што со децении го трујат населението.
Дополнителен проблем за јавноста претставува измената на значењето на клучната еколошка терминологија, како и промената на правилата за проценка на влијанието врз животната средина. Со бришењето на јасно дефинираните рокови за доставување на заштитните елаборати, инвеститорите и индустриските субјекти добиваат простор за одолговлекување на постапките, што директно ја загрозува безбедноста на локалните заедници каде што се планираат градежни или индустриски зафати.
„Доколку предложениот законски текст го помине првото читање во оваа форма, несомнено ќе придонесе кон создавање на правна празнина за толкување на законот, со оглед дека од него се бришат суштински делови од општите одредби до спроведувањето на проценките на влијанието“, предупредуваат од „Еко-свест“.
Паралелно со овие измени, надлежните институции во моментов подготвуваат и сосема нов Закон за заштита на природата, чиј предлог веќе е поставен на националниот регистар на прописи. Бидејќи измените на Законот за животната средина директно се повикуваат на одредби од регулативата за природата, нивното избрзано гласање создава висок ризик од меѓусебна контрадикторност на прописите, што во пракса ќе предизвика правен хаос во судските и инспекциските постапки.
Еколошките здруженија упатија директен апел до сите пратенички групи во Собранието сериозно да ги разгледаат доставените забелешки пред да дадат зелено светло во првото читање. Крајниот исход од ова гласање директно ќе покаже дали државата гради функционален систем за здрава животна средина според европски стандарди или свесно создава законски дупки на штета на јавниот интерес.
