Загреб го крева данокот на имот на максимум: Празните станови ќе чинат поскапо

Градоначалникот на Загреб, Томислав Томашевиќ, најави драстично зголемување на данокот на недвижности од досегашните пет на максимални осум евра по квадратен метар годишно, мерка што директно ќе ги погоди сопствениците на празни станови и оние што издаваат преку платформи за краткорочен престој. Одлуката, која предвидува скок на давачката за 60 отсто, претставува законски максимум што една локална самоуправа во Хрватска смее да го пропише. Овој предлог наскоро ќе се најде пред советниците во Градското собрание на Загреб за конечно усвојување.

Новиот даночен товар нема да важи за граѓаните што живеат во сопствените домови или ги издаваат своите недвижности под долгорочен закуп, туку исклучиво за неискористениот станбен фонд и туристичките апартмани. Градската власт со ова прави јасна дистинкција меѓу основниот дом и капиталниот имот што служи за краткорочен профит или стои заклучен.

Пресметките покажуваат сериозен трошок за оние што чуваат недвижности надвор од редовниот пазар на домување. Сопственик на празен стан со површина од 50 квадратни метри наместо досегашните 250 евра, ќе мора да издвојува 400 евра годишно. За стан од 70 квадрати сумата се зголемува од 350 на 560 евра, додека за станбен простор од 100 квадратни метри годишната давачка ќе достигне 800 евра.

Мерката има директна цел да ги натера сопствениците да ги отклучат вратите на илјадниците празни домови и да ги понудат на подстанарите. Доколку станот се издаде под долгорочен закуп со регуларен договор за домување, сопственикот целосно се ослободува од плаќање на овој данок на недвижности, што треба да донесе поголема понуда и спуштање на превисоките кирии во хрватскиот главен град.

„Предложуваме зголемување на максималните осум евра по квадрат за оние што не ги користат становите за живеење или ги користат за краткорочен наем преку платформите, додека секој што ќе го стави станот во долгорочен закуп е целосно ослободен“, порача градоначалникот Томислав Томашевиќ.

Овој потег на Загреб ја отвора и пошироката регионална дебата за станбената криза и достапното домување во големите центри на Западен Балкан, вклучително и во Скопје и Белград, каде што илјадници новоизградени станови со години стојат празни како капитална инвестиција. Градовите во регионот сè почесто се соочуваат со енормен раст на цените по метар квадратен, што го прави решавањето на станбеното прашање за младите семејства речиси невозможно.

Хрватскиот модел покажува како локалните власти можат со даночни механизми директно да интервенираат против шпекулативното чување на празни недвижности. Доколку Градското собрание го изгласа предлогот, новите даночни решенија ќе стапат во сила од почетокот на следната фискална година, со што загрепските сопственици ќе мора да изберат меѓу долгорочни станари или значително повисока годишна сметка.