Skip to content
Победата на студентската листа на изборите во Србија ги демантираше и предизборните прогнози што доаѓаа од Македонија. Поранешниот градоначалник на Центар, Саша Богдановиќ, познат како Српче, и пратеникот Игор Здравковски најавуваа изборна предност на Александар Вучиќ, а истото го покажуваше и последното предизборно истражување на ИПСОС. Но гласачите имаа поинакви планови.
Според изборната проекција на ИПСОС и ЦеСИД, изработена врз основа на 96 отсто од обработениот примерок, студентската листа освоила 52,9 отсто од гласовите, наспроти 38,8 отсто за листата на Александар Вучиќ. Разликата од 14,1 процентен поен во корист на студентите беше далеку од предвидувањата за победа на дотогашната власт.
Меѓу оние што имаа поинаква изборна математика беше и поранешниот градоначалник на Центар, Саша Богдановиќ, познат како Српче.
Повикувајќи се на свои извори од Србија, Богдановиќ прогнозираше дека листата на Вучиќ ќе освои 47 отсто од гласовите, додека студентската листа ќе добие меѓу 38 и 39 отсто.
Наместо предност од околу осум процентни поени за Вучиќ, изборната проекција покажа предност од повеќе од 14 поени за студентите. Така, разликата меѓу очекуваниот и проектираниот исход достигна околу 22 процентни поени.
Уште посамоуверен во процените беше пратеникот Игор Здравковски.
Тој предвидуваше дека Вучиќ ќе изгуби во Белград и Нови Сад, но дека во останатите места ќе победи со над 70 отсто од гласовите.
Здравковски најавуваше и немири по изборите, кои ги поврзуваше со незадоволството на, како што ги нарече, „спонзорите од Запад“.
Наместо убедлива победа на Вучиќ, изборната ноќ донесе негово јавно признавање на поразот.
ИПСОС ја промаши предноста за повеќе од 21 процентен поен
Ниту последното предизборно истражување на ИПСОС не ја предвиде победата на студентите.
Според објавените резултати од истражувањето, спроведено на 3.624 испитаници и нарачано од изборната листа на Вучиќ, неговата листа имала поддршка од 47,4 отсто, додека студентската листа 40 отсто.
Тоа значеше предност од 7,4 процентни поени за Вучиќ.
Но по затворањето на избирачките места, токму ИПСОС, заедно со ЦеСИД, објави проекција што покажа спротивен исход: 52,9 отсто за студентите и 38,8 отсто за Вучиќ.
Разликата меѓу предизборната процена и изборната проекција изнесува 21,5 процентни поени кога се споредува предноста на двете листи.
Предизборната анкета и изборната проекција се различни методолошки постапки, но толкавото отстапување отвора простор за анализа на репрезентативноста на истражувањето, влијанието на излезноста и расположението на неопределените гласачи.
Интересно е што и агенцијата „Фактор плус“ во септември предвидуваше убедлива предност за Вучиќ. Според нејзиното истражување, неговата листа имала 48,6 отсто поддршка, а студентската 37,1 отсто. Предноста од 11,5 процентни поени за Вучиќ на изборите се претвори во предност за студентите.
Сепак, не сите истражувања ја промашија насоката на изборниот исход. „Нова српска политичка мисла“ објави мерење според кое студентската листа имала 44,5 отсто поддршка, а листата на Вучиќ 42,7 отсто.
Стоилковиќ ја славеше победата во Куманово
Посебна приказна е вицепремиерот Иван Стоилковиќ, кој пред изборите јавно ја поддржа листата на Александар Вучиќ.
По гласањето, Стоилковиќ ја истакна победата на Вучиќ во Куманово, каде што неговата листа добила 487 гласа, наспроти 35 за студентите.
За разлика од Богдановиќ и Здравковски, нема потврдена негова конкретна прогноза за исходот на изборите во цела Србија. Но контрастот меѓу резултатот што го истакна и националниот изборен исход беше впечатлив.
Вучиќ победи во Куманово, но ја загуби Србија.
Кога политичките очекувања ќе се судрат со гласачите
Изборите во Србија покажаа колку голема може да биде разликата меѓу политичките очекувања и вистинското расположение на гласачите.
Богдановиќ се повикуваше на информации од Србија, Здравковски најавуваше убедлива победа на Вучиќ надвор од големите градови, а предизборното истражување на ИПСОС му даваше предност од повеќе од седум процентни поени.
Изборната проекција покажа сосема поинаков распоред на силите.
Политичката поддршка за одреден кандидат е легитимен став, но кога очекувањата се претставуваат преку конкретни проценти и убедливи прогнози, изборниот резултат станува нивна најдиректна проверка.
Изборите во Србија донесоа пораз за Вучиќ, но и за оние што му најавуваа победа. Богдановиќ, Здравковски и ИПСОС имаа свои пресметки, а гласачите очигледно имаа поинакви планови
