Skip to content
Само 348 од вкупно 1.997 гласа во анкетата на Рацин.мк се за очекувањето дека до 2028 година ќе бидат целосно завршени и Кичево-Охрид и автопатските делници што ги гради „Бехтел и Енка“. Најмногу гласови, 813 или 41 отсто, доби одговорот дека по завршените автопатишта нема да возиме пред 2030 година.
Резултатите покажуваат скромни очекувања за брзо завршување на најголемите патни градилишта. По повеќегодишното поместување на роковите, најоптимистичкото сценарио има најмала поддршка меѓу читателите што гласале. Сепак, зад вкупните бројки има и значајна разлика во проценките за двата проекта.
За 452 гласачи, односно 23 отсто, Кичево-Охрид ќе остане незавршен уште со години, додека делниците на „Бехтел и Енка“ ќе бидат во употреба во периодот од 2028 до 2030 година. Обратно очекување имаат 384 гласачи, или 19 отсто. Тие сметаат дека Кичево-Охрид ќе биде завршен наскоро, а изградбата на делниците на конзорциумот ќе се одолжи.
Овие две групи заедно имаат 836 гласа. Тоа значи дека приближно 42 отсто од учесниците очекуваат различна динамика на завршување. Во анкетата нема јасно мнозинство што повеќе му верува на еден изведувач. Најголемата поединечна група го избрала сценариото со чекање до 2030 година или подолго.
За ваквите очекувања постои долга историја на одложувања, особено кај Кичево-Охрид. Државниот завод за ревизија утврдил дека договорот од ноември 2013 година предвидувал автопатот да биде изграден најдоцна до јануари 2018 година, со вредност од 411 милиони евра. Изградбата почнала во мај 2014 година. Со анексот број осум, потпишан во март годинава, договорениот рок е 31 мај 2027 година. Доколку биде испочитуван, изградбата ќе траела околу 13 години.
Менувањето на роковите го следеше и зголемувањето на вредноста. Според Јавното претпријатие за државни патишта, вкупната вредност на проектот во мај годинава изнесувала 803 милиони евра. Анексот број осум предвидува дополнителни 186 милиони евра за санација на 14 свлечишта, заштитни огради, контролен центар и дополнителни работи на паралелните патишта. Зад новиот рок, според тоа, стојат и конкретни зафати неопходни за довршување на автопатот.
Ревизијата претходно предупреди и на поширок проблем во управувањето со патните проекти. Во извештајот за ЈП за државни патишта за 2022 година се посочуваат недоволната подготвеност при планирањето, проектирањето и градењето како причини за поскапувања и продолжување на роковите. Таквите наоди даваат основа скепсата околу завршувањето да се разгледува и преку начинот на кој државата ги подготвува и води инвестициите.
Последните најави за Кичево-Охрид зборуваат за напредок, но и за преостаната сложена работа. Министерот за транспорт Александар Николоски на 19 октомври најави дека тунелот кај Пресека и делницата Извор-Врбјани ќе бидат пуштени во следните недели. Истовремено посочи дека останува тешкиот дел кај Ботун, каде што се работи на стабилизација на земјиштето.
За толкувањето на анкетата е важно и што официјалните рокови за двата проекта се различни. Министерството за транспорт на 11 мај годинава објави дека завршувањето на делниците Тетово-Гостивар, Гостивар-Букојчани и Прилеп-Битола се очекува во 2029 година. Оттука, ниската поддршка за целосно завршување до 2028 година не може целосно да се припише на недоверба кон важечките најави. За овие три делници, и самата власт веќе соопштила подоцнежен рок.
„Енка“, пак, во извештајот за напредокот заклучно со август годинава наведува повеќе од 1.500 ангажирани работници, вклучително и подизведувачите, и изведени 7,2 милиони кубни метри ископ. Тоа се податоци за обемот на работите што ги објавува изведувачот. За јавноста да може да оцени колку се достижни роковите, потребни се и редовни информации за завршеноста на секоја делница и за работите што преостануваат до нејзиното отворање.
Токму целосното завршување и пуштањето во употреба беа предмет на прашањето во анкетата. Отворањето поединечни делови им го олеснува патувањето на возачите, но очекувањата за целата траса зависат и од завршувањето на преостанатите тунели, мостови, заштитни објекти и приклучоци. Затоа секоја нова најава треба јасно да кажува на кој дел од проектот се однесува.
Резултатите од анкетата упатуваат на потрошено трпение за нови датуми. На институциите им останува да покажат колку работа е завршена, што го условува отворањето и кој одговара за евентуално ново одложување. Следниот важен тест за Кичево-Охрид е договорениот рок во мај 2027 година.
