Што сè поседува Давор Мацура, сопственикот на „Алта банка“?

Од менувачници до банка со актива од 1,84 милијарди евра, повеќе од 300 супермаркети, хотели, градежни проекти и финансиски компании во регионот. Вака изгледа деловната експанзија на српскиот бизнисмен Давор Мацура, чија „Алта банка“ остана без дозвола за работа по одлуката на Народната банка на Србија од 31 октомври. Но, додека банката се соочува со стечајна постапка, се отвора прашањето што ќе се случи со огромната деловна мрежа изградена околу неа, вклучително и инвестициите во Македонија.

Според анализата на „Форбс Србија“, „Алта банка“ била деветта по големина банка во Србија, со пазарно учество од 2,9 проценти и вкупна актива од 214,9 милијарди динари, односно околу 1,84 милијарди евра.

Во 2025 година банката остварила нето-добивка од 11,6 милиони евра и вработувала 562 лица. Во првите два квартала од 2026 година продолжила да пријавува позитивни финансиски резултати.

Но, и покрај овие показатели, српската централна банка утврдила сериозно влошување на финансиската состојба и ризик за ликвидноста. На крајот, брзата експанзија завршила со одземање на банкарската лиценца.

Империја што не се ограничува на банкарството

„Алта банка“ е во целосна сопственост на „Алта груп“, компанија што, пак, е во стопроцентна сопственост на Давор Мацура.

Покрај банката, групацијата има интереси во платежните услуги, осигурувањето, трговијата, градежништвото, недвижностите и хотелиерството.

Според податоците што ги објавува „Форбс Србија“, меѓу компаниите што Мацура ги поседува директно или преку други фирми се „Алта ритејл“, „Алта груп“, „Алта холдинг“, „Кампари интернешнл“, „АБЛ Солвент“ и „Алта пас“.

Преку „Алта банка“ е поврзан и со компанијата „Алта лизинг“, додека преку „Алта груп“ поседува компании како „Алта голд“, која се занимава со производство на накит, и мнозински удел во градежната компанија „Прокупак“.

Оваа сложена сопственичка структура покажува како од еден бизнис со финансиски услуги се развила мрежа од компании во неколку сектори.

Над 300 маркети и илјадници вработени

Една од најголемите аквизиции на Мацура беше преземањето на трговскиот синџир „Идеа маркети“ од хрватската групација „Фортенова“.

Преку „Алта ритејл“, групацијата ги презеде маркетите што работат под брендовите IDEA, Roda и Mercator, како и неколку поврзани компании.

Трансакцијата беше официјално завршена на 13 октомври 2026 година, само осумнаесет дена пред објавувањето на одлуката за одземање на дозволата на „Алта банка“.

Со аквизицијата, групацијата презеде мрежа од повеќе од 300 продажни објекти во над 80 градови и општини во Србија, со повеќе од 6.500 вработени.

Покрај супермаркетите, во пакетот влегоа и „Ена фрут“, компанија за снабдување со овошје и зеленчук, „Супер картица“, која управува со програмите за лојалност, „М-Профил СПВ“, компанија за недвижности, и „мСтарт бизнис солушнс“, која обезбедува информатички услуги.

Со ова Мацура за кратко време стана значаен играч и во малопродажбата, сектор што нема директна поврзаност со банкарството.

Од „Алта кула“ до големи станбени комплекси

Градежништвото и недвижностите претставуваат уште еден важен дел од деловната структура.

На местото на поранешната ЈУБМЕС банка во белградскиот Блок 32 бил планиран голем деловен објект, познат како „Алта кула“.

Преку поврзани компании се развива и проект на просторот на поранешната фабрика за трактори ИМТ во Нов Белград, каде што е планирана изградба на голем станбен комплекс.

Меѓу компаниите поврзани со градежните активности се „Кампари интернешнл“, „АБЛ Солвент“ и „Прокупак“.

Групацијата инвестирала и во хотелиерството, а според српските медиуми, дел од проектите користеле и државни субвенции за развој на туристичките капацитети.

Останува прашањето колку од овие инвестиции се финансирани со сопствени средства, колку со кредити и дали проблемите на банката би можеле да влијаат врз кредитните и деловните односи меѓу поврзаните компании.

Регионална експанзија – Македонија меѓу главните инвестиции

Мацура не ја ограничил експанзијата само на Србија.

Преку „Алта банка“ ја презеде Стопанска банка Битола, која потоа го промени името во „Алта банка“ АД Битола.

Групацијата влезе и во осигурителниот сектор во Македонија, додека во Црна Гора развиваше платежни услуги преку „Алта пеј“.

Дополнително, групацијата беше вклучена во договори поврзани со регионалното работење на „Аддико банка“, преку аранжмани со австриската „Рајфајзен банк интернешнл“.

Сепак, планираните трансакции и стекнувањето сопственост не се исто. За дел од регионалните договори останува прашањето дали и под кои услови ќе бидат реализирани по одземањето на лиценцата на белградската банка.

Во Македонија особено е важно што белградската банка е доминантен акционер во битолската институција.

Одземањето на дозволата во Србија не значи автоматски дека македонската банка останува без дозвола за работа, но создава неизвесност околу идната сопственост и евентуалната потреба од дополнителен капитал.

Бизнис-врските со државата под јавна лупа

Подемот на „Алта“ во Србија со години беше предмет на новинарски истражувања, особено поради зделките со големи јавни претпријатија.

Меѓу клиентите на финансиските услуги на групацијата се споменуваат Електростопанството на Србија, Министерството за внатрешни работи, „Ер Србија“, белградскиот „Паркинг сервис“ и Авто-мото сојузот на Србија.

Дел од српските медиуми го поврзуваа деловниот подем на Мацура со неговата наводна блискост со политичките структури на досегашната власт.

Ваквите политички врски, меѓутоа, не претставуваат сами по себе доказ за незаконско работење. За такви заклучоци се потребни конкретни финансиски документи и наоди од надлежните институции.

Дополнително внимание предизвика и одлуката на црногорските власти во октомври да му забранат влез на Мацура, повикувајќи се на причини поврзани со националната безбедност.

Приходите растеле, но колку била стабилна целата групација?

Според финансиските податоци што ги објавува „Форбс Србија“, „Алта груп“ во 2025 година остварила приходи од 3,3 милијарди динари, во споредба со 2,8 милијарди претходната година.

Расходите се зголемиле од 2,2 на 2,4 милијарди динари, додека нето-добивката достигнала 762 милиони динари, наспроти 556 милиони во 2024 година.

Овие резултати укажуваат на профитабилно работење на холдинг-компанијата, но не даваат целосна слика за финансиската состојба на сите компании во сопственичката мрежа.

Особено е важно да се прави разлика меѓу активата на банката, приходите на холдингот и вкупната вредност на компаниите во групацијата. Тие не можат едноставно да се соберат и да се претстават како лично богатство на Мацура.

Сепак, обемот на преземањата отвора суштинско прашање: како групацијата успеала истовремено да финансира банкарска експанзија, купување супермаркети, недвижности и регионални инвестиции, додека нејзината банка се соочувала со проблеми со ликвидноста?

Одговорот не може да се добие само од билансите на една компанија. Потребен е увид во изворите на финансирање, меѓусебните кредити, гаранциите и сопственичките односи во целата групација.

Дали падот на банката ќе ја погоди и бизнис-империјата?

Одземањето на дозволата на „Алта банка“ не значи дека сите други компании на Мацура автоматски престануваат да работат.

Но, банката беше важен дел од групацијата, а нејзиното пропаѓање може да создаде финансиски и сопственички последици доколку постојат значајни меѓусебни обврски.

Особено чувствителни се прашањата за обезбедувањето на кредитите, евентуалните гаранции и финансирањето на големите аквизиции.

Затоа, по одлуката на српската централна банка, вниманието се префрла од прашањето колку брзо растела „Алта“ кон тоа колку бил одржлив тој раст.

Од менувачници до финансиска групација со банка, супермаркети, хотели и недвижности, Мацура за релативно кратко време изгради деловна мрежа што зафаќа голем дел од српската економија и се прошири во регионот.