Skip to content
Поранешниот американски сенатор Џон Џеј Рокфелер Четврти, еден од највлијателните демократи во американскиот Конгрес и наследник на прочуената нафтена династија Рокфелер, почина на 89-годишна возраст во својот дом во Вашингтон. Неговата политичка кариера траеше повеќе од пет децении, но една од најзначајните епизоди остана неговата улога во разоткривањето на неточните тврдења со кои администрацијата на Џорџ Буш Помладиот ја оправдуваше војната во Ирак.
Рокфелер беше сенатор од Западна Вирџинија од 1985 до 2015 година, а претходно два мандата ја извршуваше функцијата гувернер на оваа американска сојузна држава.
Иако потекнуваше од една од најбогатите американски фамилии, политички се позиционираше на либералното крило на Демократската партија, залагајќи се за поголема државна улога во здравствената заштита и социјалните политики.
Гласаше за војната, а потоа го оспори нејзиното оправдување
Во октомври 2002 година Рокфелер ја поддржа резолуцијата со која американскиот Конгрес му даде овластување на претседателот Џорџ Буш да употреби воена сила против Ирак.
Американската инвазија започна во март 2003 година, со образложение дека режимот на Садам Хусеин поседува оружје за масовно уништување.
Такво оружје не беше пронајдено.
Рокфелер подоцна јавно призна дека неговата одлука да ја поддржи војната била погрешна.
Во 2004 година изјави дека, доколку тогаш ги знаел информациите што подоцна станале достапни, ќе гласал против воената интервенција.
Неговото противење на војната не остана само на политички изјави.
Како претседател на сенатскиот Комитет за разузнавање, Рокфелер предводеше истрага за начинот на кој администрацијата на Буш ги користела разузнавачките информации при подготовката на војната.
Сенатската истрага утврди дека јавноста била доведена во заблуда
Во 2008 година комитетот објави извештај во кој се утврдува дека повеќе изјави на високи претставници на администрацијата, вклучувајќи ги Буш и потпретседателот Дик Чејни, не биле поткрепени со достапните разузнавачки податоци.
Особено спорни биле тврдењата за ирачкото оружје за масовно уништување и наводните врски меѓу режимот на Садам Хусеин и Ал Каеда.
Рокфелер тврдеше дека разузнавачките проценки биле користени за оправдување на политичка одлука за војна.
Неговата позиција претставуваше значаен пресврт за политичар кој првично ја поддржал употребата на воена сила.
Три децении во Сенатот
Покрај надзорот над разузнавачките служби, Рокфелер беше познат и по својата работа на здравственото законодавство.
Имаше клучна улога во создавањето на федералната програма за здравствено осигурување на деца од семејства со ниски примања во 1997 година.
Ги поддржуваше здравствените реформи на претседателите Бил Клинтон и Барак Обама и се залагаше за јавна алтернатива на приватните здравствени осигурувања.
Во политичката кариера посебно внимание посветуваше и на рударите, воените ветерани и сиромашните рурални заедници во Западна Вирџинија.
Во 2013 година објави дека нема повторно да се кандидира, а во јануари 2015 година го заврши својот петти сенаторски мандат.
Со неговата смрт заминува една од последните големи фигури на американската политичка династија Рокфелер, но и политичар чија кариера ја одбележа противречноста меѓу поддршката на војната во Ирак и подоцнежната борба за утврдување на одговорноста за нејзиното започнување.
