Светот сака да го ограничи оружјето со ВИ кое убива автономно: Две големи сили се спротивставуваат

автономно

САД и Русија веројатно ќе се спротивстават на предлогот за воведување меѓународни, правно обврзувачки правила за автономно оружје или системи што можат самостојно да избираат и напаѓаат цели без човечка интервенција, објави Ројтерс.

Прашањето ќе биде дискутирано на конференцијата на Обединетите нации во Женева од денес до петок. Повеќето земји поддржуваат построги правила, но големите воени сили веруваат дека постојните меѓународни закони веќе доволно го регулираат таквото оружје.

Оружје што може самостојно да одлучи кого да нападне

Развојот на вештачката интелигенција овозможи создавање на сè понапредни беспилотни летала, роботи, тенкови и подморници што можат да идентификуваат цели и да работат со сè помалку човечка интервенција.

Особено загрижувачки се целосно автономните системи што би можеле самостојно да одлучат кога да употребат смртоносна сила, без човечка потврда за секој напад.

Полуавтономното оружје, во кое вештачката интелигенција помага во изборот на цели или насочување на напади, веќе е користено во Украина, Судан и Блискиот Исток.

Експертите предупредуваат дека понатамошниот развој на ваквите системи може да доведе до ситуации во кои машините донесуваат одлуки за човечките животи без луѓето да можат навремено да ги надгледуваат.

Повеќето земји сакаат построги правила

На конференцијата во Женева, која се одржува од 16 до 20 ноември, присуствуваат претставници на 128 земји кои се потписнички на Конвенцијата за одредено конвенционално оружје.

Ова е меѓународен договор што ја забранува или ограничува употребата на одредени видови оружје поради нивните хуманитарни последици.

Земјите сега мора да одлучат дали да започнат преговори за нов договор што експлицитно би ги регулирал смртоносните автономни системи за оружје, познати под англиската акроним LAWS.

Повеќето земји-членки поддржуваат правно обврзувачки ограничувања, но САД, Русија и Израел се спротивставуваат на таков пристап. Тие веруваат дека постојното меѓународно хуманитарно право обезбедува доволно правила за употреба на оружје.

„Машините никогаш не треба да одлучуваат кој ќе живее“

Организациите за човекови права предупредуваат дека одложувањето на новите правила може да овозможи ширење на оружје кое самостојно донесува одлуки за напади.

„Машините никогаш не треба да одлучуваат кој живее и кој умира на бојното поле, но таа дистописка реалност брзо се приближува“, рече Верити Којл од Хјуман рајтс воч.

Лидерите на Обединетите нации и Меѓународниот комитет на Црвениот крст, исто така, повикаа на правно обврзувачки правила. Папата, исто така, ја поддржа таквата иницијатива.

Застапниците на регулативата особено предупредија за можноста за погрешно идентификување на целите, непредвидливо однесување на автономните системи и нејасна одговорност кога таквото оружје убива цивили.

САД сакаат необврзувачки упатства

Соединетите Американски Држави предлагаат поинаков пристап. Наместо меѓународен договор што правно би ги обврзал државите, Вашингтон сака упатства што би имале необврзувачки карактер.

Американската страна предложи петгодишен преговарачки период за таков документ, објаснувајќи дека постојните правила за војување веќе ја опфаќаат употребата на автономно оружје.

Меѓународниот комитет на Црвениот крст не се согласува со овој пристап. Верува дека постојното хуманитарно право не одговара доволно прецизно на специфичните ризици што ги претставуваат оружјата без директна човечка контрола.

Сепак, претседателот на конференцијата предложи двегодишни преговори со цел усвојување на правно обврзувачки протокол за автономно оружје.

Русија би можела да го блокира дејствувањето на ЕУ

Русија јавно не го искажа својот конечен став пред конференцијата, но во претходните разговори се спротивстави на усвојувањето на правно обврзувачки ограничувања.

Висок западен дипломат изјави за Ројтерс дека Москва планира да ги спречи претставниците на ЕУ да се обратат на состанокот, каде што ЕУ учествува како набљудувач.

Дипломатите изјавија дека САД и Русија би можеле да се обидат да го омекнат финалниот документ на конференцијата, како што направија за време на претходните дискусии во септември.

Франција, Германија и Велика Британија бараат компромис

Велика Британија, Германија и Франција предлагаат преговори за документ чиј правен статус засега нема да биде однапред одреден.

Тоа би значело дека земјите би можеле да започнат преговори за правилата и дури подоцна да одлучат дали тие ќе бидат правно обврзувачки или ќе останат препораки.

Двајца дипломати изјавија за Ројтерс дека очекуваат тешки разговори, но и можност за компромис до крајот на неделата.

Една можност е комбиниран договор што би содржел обврзувачки одредби за одредени видови оружје и необврзувачки упатства за други системи.

„Ова веќе не е научна фантастика“

Ана Хехир од американската непрофитна организација Институт за иднината на животот предупреди дека целосно автономното оружје веќе не е само теоретска можност.

Таа се осврна на медиумските извештаи за употребата на вакви системи во Украина и предупреди дека технологијата се развива побрзо од меѓународните правила што треба да ја ограничат нејзината употреба.

Хехир верува дека САД и Русија ќе се обидат да спречат договор што би им наметнал строги обврски на нивните вооружени сили и воени индустрии.

Што точно се одлучува во Женева?

Не се очекува Женевската конференција веднаш да усвои глобална забрана за автономно оружје. Главното прашање е дали државите воопшто ќе отворат формални преговори за нови меѓународни правила.

На дневен ред е извештајот на група владини експерти кои работеа на автономно оружје и можни меѓународни ограничувања од 2024 до 2026 година.

Групата се согласи за елементите на можен иден документ во септември, но немаше договор за тоа дали тој треба да биде правно обврзувачки.

Одлука за тоа дали да се продолжат преговорите се очекува до крајот на конференцијата на 20 ноември.

Рацин.мк ве прашува:

Кој дел од системот е најодговорен за убиствата на жени?

Најчитано

Рацин.мк ве прашува:

Кој дел од системот е најодговорен за убиствата на жени?