Skip to content
Граѓаните од први декември годинава ќе можат да подигнат станбен кредит со максимален рок на отплата од 25 наместо досегашните 30 години, а месечните кредитни обврски ќе смеат да зафаќаат најмногу 45 проценти од нивната плата, соопшти денеска Народната банка. Централната банка ги заострува правилата за кредитирање со цел превентивно да го спречи прекумерното задолжување на семејствата во период кога станбеното кредитирање бележи висок раст од 16,6 проценти. Оваа мерка значи дека секој што планира ново задолжување ќе мора да смета на пократок период за враќање на долгот и построги критериуми при пресметката на кредитната способност.
Со новата одлука, максималната вредност на показателот ДСТИ, кој го мери односот меѓу месечните отплати и приходите, се намалува за пет процентни поени. За денарските кредити граѓаните во иднина ќе можат да издвојат најмногу 45 проценти од својата месечна заработка, наместо досегашните 50 проценти, додека за кредитите со валутна компонента тој плафон се спушта од 45 на 40 проценти. Ова директно го намалува максималниот износ на заем што банката може да му го одобри на еден граѓанин врз основа на висината на неговите месечни примања.
Покрај стандардните станбени кредити чиј рок се скратува на 25 години, регулаторот воведува ограничување и кај потрошувачките кредити обезбедени со хипотека, каде најдолгиот рок на отплата се намалува од 20 на 15 години. Скратувањето на роковите автоматски води кон повисока месечна рата за ист позајмен износ, што од граѓаните бара внимателно планирање на семејниот буџет пред влегување во нови долгорочни финансиски обврски.
Построгите банкарски правила нема да важат за граѓаните што првпат решаваат станбено прашање. За оние што купуваат прво сопствено живеалиште максималниот рок за отплата останува 30 години, а лимитот за месечно задолжување останува досегашните 50 проценти од платата за денарски кредити и 45 проценти за заеми со девизна клаузула. Од Народната банка нагласуваат дека ваквата одлука се носи токму за да се заштити социјалниот стандард на помладите генерации и семејствата што за првпат обезбедуваат сопствен кров над глава.
Според податоците на Народната банка, банкарскиот систем во земјава е стабилен и без системски ризици, но мерките се носат превентивно откако во првото полугодие од 2026 година вкупното кредитирање на населението порасна за 12,2 проценти. Ова е трето последователно затегнување на макропрудентните правила, по оние воведени во јули 2023 година и засилени во декември 2025 година, а сите банки се должни да ги применуваат новите пресметки почнувајќи од 1 декември 2026 година.
