Skip to content
Сто и четириесет денари во џебот, еден оброк за купување и цел ден предавања. За илјадници студенти во Македонија, ова не е теоретска пресметка, туку секојдневно прашање: што навистина можат да јадат со парите што државата ги издвојува за нивната исхрана? Споредбата на јавно објавени цени во Скопје, Битола и Штип покажува големи разлики, од сендвичи што чинат помалку од субвенцијата до оброци за кои студентот мора да доплати речиси уште толку.
Субвенционираниот студентски оброк во академската 2026/2027 година изнесува 140 денари дневно. Средствата се наменети за храна, а студентите можат да ги користат од понеделник до сабота. Но, износот што е ист за сите студенти не значи дека и можностите за купување оброк се исти.
Разликата најдобро се гледа кога 140 денари ќе се споредат со цените на конкретни производи.
СКОПЈЕ: ЕДЕН ХАМБУРГЕР ЧИНИ КОЛКУ ДВЕ СТУДЕНТСКИ СУБВЕНЦИИ
Во главниот град, понудата е широка, но дел од цените значително го надминуваат студентскиот буџет.
Според ценовникот објавен на платформата Wolt, во „Мр. Хот Дог“ сендвич со шунка чини 140 денари, додека сендвич со печеница чини 160 денари. За првиот студентската субвенција е доволна, барем според наведената цена на производот. За вториот недостигаат 20 денари.
Во „Хармонија“, интегрален сендвич со фалафел е наведен по цена од 200 денари. Тоа значи дека разликата во однос на дневната студентска субвенција изнесува 60 денари.
Уште поголем е контрастот со цената на хамбургерот во познатата скопска сендвичара „7ца“. Според медиумски објавен ценовник од 20 октомври, хамбургерот достигнал 280 денари, точно двојно повеќе од износот што студентот го добива за еден ден.
Овие примери не значат дека во Скопје нема поевтина храна. Тие покажуваат колку различна куповна моќ има истата сума, зависно од изборот на локал и производ.
БИТОЛА: МОЖЕ И ЗА ПОМАЛКУ ОД 140 ДЕНАРИ, НО НЕ СЕКОЈ ОБРОК
Во Битола, достапните ценовници покажуваат и поевтини можности.
Во „Broadway Bakery Bitola“, сендвич со моцарела е наведен по цена од 110 денари, а производ со чедар и врат чини 120 денари. Од друга страна, сендвич-комбинацијата чини 160 денари, односно 20 денари повеќе од субвенцијата.
Во „Ќебапчилница Пелистер 2026“, хамбургерот е наведен по цена од 160 денари, а чикенбургерот чини 180 денари. За нив се потребни дополнителни 20, односно 40 денари.
Друга понуда во градот, „Leskovacka skara“, има наведено сендвич со пилешки гради од 110 денари и сендвич со полнето пилешко од 130 денари.
Така, во истиот град студентот може да најде сендвич под 140 денари, но и да се соочи со повисоки цени кога ќе избере друг производ или локал.
ШТИП: ИМА ТОСТОВИ И СЕНДВИЦИ ШТО СЕ ВКЛОПУВААТ ВО СУБВЕНЦИЈАТА
Во Штип, според јавно достапните менија, постојат повеќе производи што можат да се купат за помалку од 140 денари.
Во „Паузини“, сендвич со пилешко филе е наведен по цена од 110 денари, додека основен тост чини 60 денари. Туна салатата, пак, е наведена по цена од 180 денари, односно 40 денари повеќе од субвенцијата.
Во сендвичарата „Ванила“, сендвич со шунка и млечен кашкавал е наведен во две големини, од 100 и 130 денари. Сендвичот со врат и млечен кашкавал е наведен по цени од 110 и 140 денари.
Овие примери покажуваат дека субвенцијата може да покрие одредени видови брза храна и пекарски производи. Но, цената сама по себе не покажува дали станува збор за целосен, нутритивно избалансиран оброк што ќе му биде доволен на студентот во текот на денот.
Шеесет денари дневно се 1.200 денари за 20 дена
Разликата меѓу сегашната субвенција од 140 денари и бараниот износ од 200 денари е 60 денари дневно.
На пример, за 20 дена, 140 денари дневно претставуваат вкупно 2.800 денари, додека 200 денари дневно би изнесувале 4.000 денари. Разликата е 1.200 денари.
Ова е споредбена пресметка на куповната моќ, а не утврден износ што државата правно им го должи на студентите.
Прашањето доби нова актуелност по најавата на група студенти за судска постапка поради неусогласувањето на субвенцијата со инфлацијата. Но, покрај правната расправа, постои и едно непосредно прашање: колку храна денес може да се купи со износот утврден за студентски оброк?
ДАЛИ ЕВТИН СЕНДВИЧ ЗНАЧИ И ЦЕЛОСЕН РУЧЕК?
Споредбата открива и ограничување што не се гледа само во ценовниците. Производ од 100 или 120 денари може да се вклопи во субвенцијата, но не може автоматски да се смета за целосен ручек.
За тоа се важни големината на порцијата, составот, хранливата вредност и потребите на студентот.
Истовремено, дел од споредените цени потекнуваат од платформи за достава, а други од интернет-каталози со менија. Цените на тие платформи не мора да бидат идентични со цените на каса, а евентуалната достава не е вклучена во пресметките.
Оттаму, споредбата покажува две различни состојби. Со 140 денари сè уште може да се најдат одредени сендвичи, тостови и пекарски производи, но многу поскапи оброци бараат дополнителни пари. Истата студентска субвенција може да значи еден производ во Скопје, поинаков избор во Битола и неколку поевтини можности во Штип.
Прашањето за студентскиот стандард затоа не завршува со тоа дали на ценовникот постои производ од 140 денари. Поважно е што добива студентот за таа сума и дали таа навистина му обезбедува соодветна исхрана.
Цените во текстот се преземени од претходно истражени јавно објавени ценовници, а не од непосредна теренска проверка.
