Skip to content
Во мала кројачка работилница во старата медина на мароканскиот град Сале, еден долгогодишен брак, една чувана тајна и доаѓањето на млад чирак создаваат приказна за љубовта која тешко се вклопува во однапред зададени правила.
„Синиот кафтан“ (The Blue Caftan) на мароканската режисерка Мерјем Тузани е интимна драма која преку животот на тројца луѓе отвора теми за хомосексуалноста, бракот, верноста, слободата и прифаќањето во конзервативна средина.
Во центарот на приказната се Халим и неговата сопруга Мина, кои заедно водат продавница за традиционални кафтани. Халим е мајстор кој инсистира облеката да се изработува рачно, иако традиционалниот занает сè потешко се спротивставува на побрзото модерно производство.
Сопружниците со години живеат и со друга реалност, Халим е хомосексуалец и научил да ја крие својата сексуалност. Нивната воспоставена рамнотежа почнува да се менува кога во работилницата доаѓа младиот чирак Јусеф. Меѓу него и Халим постепено се развива привлечност, додека Мина истовремено се соочува со тешка болест.
Наместо приказната да ја претвори во едноставен љубовен триаголник, Тузани го насочува филмот кон односот меѓу луѓето кои се сакаат, но мораат да прифатат дека љубовта не секогаш изгледа онака како што општеството очекува.
Самата режисерка објаснува дека идејата за филмот ја добила додека барала локации за својот претходен филм „Адам“. Во медината во Сале запознала човек кај кого почувствувала судир меѓу неговиот вистински идентитет и начинот на кој морал да живее во конзервативната средина. Таа средба подоцна станала почетната точка за приказната на „Синиот кафтан“.
Главните улоги ги толкуваат Салех Бакри како Халим, Лубна Азабал како Мина и Ајуб Мисиуи како Јусеф. Филмот намерно се движи бавно, а голем дел од односите меѓу ликовите се градат преку погледи, допири и работата во кројачницата, наместо преку големи дијалози.
И традиционалниот кафтан има свое место во приказната. Рачното шиење, везењето и времето потребно за создавање на едно парче стануваат паралела со односите меѓу тројцата главни ликови, нешто што не може да се создаде набрзина.
„Синиот кафтан“ имаше светска премиера во програмата „Un Certain Regard“ на Канскиот филмски фестивал во 2022 година, каде што ја освои наградата на меѓународната федерација на филмски критичари ФИПРЕСЦИ.
Мароко потоа го избра филмот за свој кандидат за Оскар за најдобар меѓународен филм. Тој влезе меѓу 15-те филмови во потесниот избор за 95. доделување на наградите, што беше првпат марокански филм да стигне до оваа фаза.
Наградите се само еден дел од причината поради која филмот привлече меѓународно внимание. Во земја во која хомосексуалните односи остануваат законски казниви, Тузани раскажува љубовна приказна во која сексуалноста не ја користи за провокација, туку за да го постави прашањето – колку слобода сме подготвени да им дадеме на луѓето што ги сакаме?
