Skip to content
Google знае многу за вашите навики, интереси и дигитални траги. Но, постои нешто што често го забораваме: дел од таа слика можете самите да ја погледнете, избришете и ограничите.
Колку долго Google би можел да го реконструира вашиот живот ако ги погледне вашите дигитални траги?
Можеби би дознал каде сте биле на одмор.
Што сте барале во три часот наутро.
Кои вести ве интересираат.
Кои видеа ги гледате.
Што сте купувале или планирале да купите.
Кои места сте ги пребарувале.
А можеби би открил и нешто што самите одамна сте го заборавиле.
Тоа звучи малку вознемирувачки.
Но постои и другата страна на приказната.
Google не само што собира и користи податоци за да ги персонализира своите услуги. Ви дава и алатки со кои можете да видите што е зачувано и да одлучите што понатаму ќе остане во вашиот профил.
Централното место за тоа е My Activity.
И токму тука приказната за дигиталната приватност станува многу поинтересна.
Вашиот дигитален живот има меморија
Кога сте најавени на Google Account и имате вклучени соодветни поставки, активноста од Google производите, сајтовите, апликациите и уредите што ги користат Google услугите може да се зачувува во вашиот профил.
Google наведува дека My Activity може да прикажува, меѓу другото, теми што сте ги пребарувале, статии што сте ги читале и видеа што сте ги гледале. Активноста се прикажува по датум и време, а можете да ја пребарувате и филтрирате според датум, производ и клучен збор.
Тоа значи дека вашиот Google Account со текот на времето може да стане нешто како дигитален дневник што никогаш свесно не сте го пишувале.
Не сте седнале да запишете: „Денес ме интересираше патување во Италија.“
Но сте пребарале летови.
Не сте напишале: „Во последно време ме интересира фотографија.“
Но сте гледале десетици видеа за фотоапарати.
Не сте воделе дневник: „Сакам да сменам автомобил.“
Но сте пребарувале модели, цени, тестови и потрошувачка.
Секоја поединечна трага изгледа мала.
Собрани заедно, можат да создадат многу појасна слика.
Алгоритмот не мора да ве познава лично за да ве „разбере“
Тука е суштината на современиот дигитален свет.
Google не мора буквално да знае кој сте како човек.
Доволно е да препознае обрасци во вашето однесување.
Што пребарувате.
Што гледате.
Што ве интересира.
Каде се движите, ако сте овозможиле соодветни услуги за локација.
Какви резултати и препораки ви се релевантни.
Google отворено објаснува дека зачуваната активност се користи за поперсонализирано искуство – побрзо пребарување, подобри препораки и поперсонализирани услуги.
Затоа понекогаш имате чувство дека Google „ве чита“.
Всушност, алгоритмот чита обрасци.
И од тие обрасци создава слика за тоа што би можело да ве интересира.
А сега доаѓа поважното прашање: што можете вие да направите?
Тука приказната добива пресврт.
Наместо да останеме на стравот дека „Google знае сè“, можеме да направиме нешто многу покорисно.
Да провериме што навистина има зачувано.
Google има посебна алатка – My Activity – каде што можете да ја прегледате вашата активност и да управувате со неа.
Можете да ја отворите на: My Activity – Google
Таму можете да ја разгледате активноста по денови, да пребарувате низ неа и да ја филтрирате според производ или период.
И тогаш може да се случи нешто интересно.
Да сфатите дека Google знае помалку отколку што сте мислеле.
Или токму спротивното.
Да сфатите дека сте оставиле многу повеќе дигитални траги отколку што сте биле свесни.
И двете се корисни сознанија.
My Activity ви овозможува да „уредите“ дел од вашата дигитална историја
Ова е можеби најважниот дел од целата приказна.
Вашиот дигитален профил не мора да биде нешто што само го гледате од страна.
Google ви овозможува да изберете што активност ќе се зачувува, да избришете поединечни активности, да избришете активност од одреден период или да ја избришете целата зачувана активност.
Можете, на пример, да кажете: Ова не сакам повеќе да биде зачувано.
И да избришете конкретно пребарување.
Или цел ден активност.
Или одреден период.
Или, зависно од поставките, активност поврзана со конкретна Google услуга.
Тоа е важна промена во начинот на кој треба да гледаме на приватноста.
Не како на нешто што еднаш го поставуваме и потоа забораваме.
Туку како на нешто со кое можеме активно да управуваме.
Можете да му кажете на Google: „Не чувај го ова засекогаш“
Една од најкорисните опции е автоматското бришење.
Google моментално нуди избор активноста да се брише автоматски кога е постара од 3, 18 или 36 месеци, зависно од типот на активност и поставките.
Тоа значи дека не мора секоја година да се сетите: „Чекај, што ли има зачувано Google за мене?“
Можете однапред да поставите правило.
На пример:
„Не сакам мојата активност да се чува подолго од три месеци.“
И системот потоа автоматски ќе ја брише постарата активност според избраниот рок.
Тоа е можеби една од наједноставните работи што можете да ги направите за подобра контрола врз вашата дигитална трага.
Но My Activity не е исто што и „сè што Google знае“
И тука треба да бидеме прецизни.
My Activity не е волшебен прозорец низ кој можете да го видите апсолутно секој податок што постои во Google системите.
Google самиот предупредува дека одредена активност може да биде зачувана и на други места.
На пример, Timeline може да содржи податоци за посетени места и маршрути ако е вклучен, а пребарувачот или Chrome може да имаат своја историја на уредот. Исто така, Gmail, Drive и Google Photos ги управуваат своите содржини одделно.
Тоа е важно затоа што една работа е: „Што можам да видам во My Activity?“
а друга: „Кои податоци ги користат сите Google услуги што ги користам?“
Не се исто.
Има и нешто што Google не го прави со My Activity
Google наведува дека My Activity не е место каде што се складираат содржини како документи, електронска пошта или фотографии; тие се управуваат во соодветните услуги, како Drive, Gmail и Photos.
Тоа е уште една причина зошто не треба да се создава мит дека со едно притискање на „Delete“ исчезнува сè што Google некогаш знаел за вас.
Контролата постои, но не е магично копче за бришење на целиот дигитален живот.
И токму затоа е важно да знаете каде се наоѓаат различните видови податоци.
А што се случува ако исклучите одредена активност?
И тука постои една важна нијанса.
Ако ја исклучите, на пример, Web & App Activity, тоа спречува нова активност да се зачувува во таа конкретна историја, но претходно зачуваните податоци не исчезнуваат автоматски само затоа што сте го исклучиле прекинувачот.
За нив треба посебно да изберете бришење.
Значи: Исклучување ≠ автоматско бришење на старата историја.
Ова е една од работите што вреди да ги знае секој корисник.
А локацијата?
Ова е веројатно најинтимниот дел од дигиталната историја.
Google Timeline, ако е вклучен, може автоматски да ги зачувува вашите посети и маршрути на мапа.
Google наведува дека Timeline е исклучен по дифолт и дека корисникот може да го вклучи или исклучи, да ги прегледа и избрише посетите и маршрутите, како и да постави автоматско бришење на постари податоци.
Замислете што значи тоа.
Вашиот телефон може да ви помогне да се сетите: „Каде бев минатиот август?“
Но истата функција отвора и многу поважно прашање: „Кои мои поставки дозволуваат оваа информација да се зачувува?“
Тоа е прашањето што треба да си го поставиме.
Не затоа што технологијата е непријател.
Туку затоа што корисникот треба да знае што му е вклучено.
Најдобриот начин да ја разберете приватноста е сами да го погледнете својот профил
Наместо да верувате во приказни дека Google „ве следи насекаде“, направете нешто многу поедноставно.
Отворете го My Activity.
Пребарајте го своето име.
Потоа пребарајте некој збор што често го користите.
Погледнете што се појавува.
Филтрирајте по датум.
Погледнете ја активноста од последните неколку месеци.
И поставете си три прашања:
Што сакам Google да знае?
Што не сакам да се зачува?
Колку долго сум подготвен да го чувам тоа во мојот дигитален профил?
Тоа е многу покорисно од едноставното прашање: „Дали Google ме следи?“
На крајот, прашањето не е дали алгоритмот знае многу
Веројатно знае.
Од пребарувањата, видеата, користењето на услугите и, ако сте ги вклучиле, одредени податоци за локација, со текот на времето може да се создаде прилично детална слика за вашите дигитални интереси и навики.
Но поважното прашање е друго.
Колку од таа слика сте ја провериле самите?
Дигиталната приватност денес не значи дека ќе живееме без траги.
Тоа е практично невозможно ако користиме современи дигитални услуги.
Но значи да знаеме кои траги ги оставаме, каде се зачувуваат, за што се користат и кои од нив можеме да ги избришеме или ограничиме.
Google ви дава дел од тие алатки.
My Activity е едно од местата каде што можете да започнете.
Затоа, можеби наместо да се прашуваме:
„Колку Google знае за мене?“
вреди да го поставиме и второто прашање:
„Колку јас знам за тоа што Google знае за мене?“
Одговорот е само неколку клика далеку.
И можеби ќе се изненадите.
