Skip to content
Венко Филипче ја постави борбата против корупцијата како прва законска обврска што би ја презел доколку СДСМ ја добие власта на следните избори. Во гостување на поткастот „Риштази“, лидерот на СДСМ најави дека првиот закон што би го потпишал како премиер ќе биде закон против корупција, изработен според естонски модел и заснован на дигитализација на институциите.
Филипче оцени дека во изминатиот период се отвораат прашања за тендери, постапки и реакцијата на правосудните органи и Обвинителството. Тој најави дека следната недела партијата ќе го претстави новиот концепт за борба против корупцијата, како и предлог-законот што, според него, треба да биде основа за идни реформи.
Најавата доаѓа во политички контекст во кој корупцијата повторно станува една од главните теми во јавноста. Филипче ја поврза мерката со реформи во правосудството, неселективна правда и промена на начинот на кој институциите постапуваат во случаи што отвораат сомнежи за злоупотреби. Во таква рамка, дигитализацијата се претставува како механизам за намалување на човечкиот фактор во постапките, поголема трага во одлучувањето и потешко прикривање на институционални злоупотреби.
Корупцијата останува еден од најтешките системски проблеми во земјата. Во Извештајот за владеење на правото за Северна Македонија, Европската комисија оцени дека спроведувањето на националната антикорупциска стратегија е недоволно, дека постапките за висока корупција се попречени од бавни судски процеси и недостиг на ресурси, а дека ризиците се особено високи во здравството и јавните набавки.
Дополнително, Европската комисија нотира дека измените на Кривичниот законик од 2023 година продолжуваат значително да ги поткопуваат напорите за борба против корупцијата, особено во предметите за висока корупција. Во истиот документ се посочува и на слаба заштита на укажувачите, проблеми со проверката на имотните листови и слабости во надзорот на финансирањето на политичките партии.
И меѓународните индекси ја покажуваат истата слика на застој. Според Индексот за перцепција на корупцијата на Transparency International за 2025 година, Северна Македонија има 40 поени и е рангирана на 84. место, без суштински напредок во однос на претходната година. Организацијата оцени дека земјата останува во стагнација и дека без вистинска политичка волја, транспарентни процеси и одговорни институции, борбата против корупцијата ќе остане декларативна.
Од друга страна, GRECO во 2025 година ја затвори постапката за усогласеност за Северна Македонија во петтиот круг на евалуација, откако оцени дека земјата задоволително спровела 17 од 23 препораки, додека шест останале делумно спроведени. Во извештајот се бележи напредок во транспарентноста и интегритетот кај високите извршни функции, но и потреба од целосно оперативна електронска база за имотни листови и зајакнати санкции за судир на интереси и корупција.