Skip to content
Во Македонија се потврдени пет случаи на морбили, откако вчера, 3 ноември, беше регистрирано уште едно невакцинирано дете на возраст од година и половина од Скопје. Здравствените власти предупредуваат на зголемен ризик од ширење на заразата, а Институтот за јавно здравје упатува важна препорака до родителите. При сомневање за морбили, прво треба телефонски да се контактира матичниот лекар, наместо детето директно да се носи во чекалница каде што може да зарази други пациенти.
Според информациите на Министерството за здравство, меѓу петте потврдени случаи има четворица македонски државјани, од кои три деца и еден возрасен маж, како и едно лице од Косово. Две од децата се помали од 12 месеци, додека последниот потврден случај е кај дете на возраст од 18 месеци кое не примило МРП-вакцина.
Министерот за здравство Сашо Клековски соопшти дека постојат првични сознанија за епидемиолошка поврзаност меѓу дел од заболените, но конечните заклучоци треба да ги потврди Институтот за јавно здравје. Во здравствените установи каде што постои можност за контакт со заразените се спроведуваат епидемиолошки проверки и инспекциски надзори.
Надлежните засега не прогласуваат епидемија, но апелираат на зголемена претпазливост и проверка на вакциналниот статус.
Морбилите се меѓу најзаразните вирусни заболувања. Според ИЈЗ, вирусот се пренесува преку воздухот, а може да остане заразен во затворен простор до два часа откако заболениот ќе го напушти.
Првите симптоми најчесто се висока температура, кашлица, течење на носот и црвенило на очите. Може да се појават и ситни бели дамки во устата, а потоа карактеристичен осип кој обично започнува на лицето и се шири кон телото.
Заразеното лице може да го пренесува вирусот приближно четири дена пред и четири дена по појавата на осипот. Токму затоа престојот во заедничка чекалница претставува ризик, особено за бебињата, бремените жени, невакцинираните лица и луѓето со ослабен имунитет.
При појава на симптоми што упатуваат на морбили, ИЈЗ советува лицето да остане дома и веднаш телефонски да се јави кај матичниот лекар. Лекарот ќе процени дали е потребен преглед и како тој да се организира без изложување на други пациенти. При тешки симптоми, како отежнато дишење или нарушена свест, потребна е итна медицинска помош, со претходно известување за сомневањето за морбили.
Особено важна е и проверката на вакциналниот картон. Според националниот календар за имунизација за 2026 година, првата доза од МРП-вакцината се прима по навршени 12 месеци, најдоцна до 15 месеци, додека втората се прима на шестгодишна возраст, односно во прво одделение.
Родителите чии деца пропуштиле доза треба да се обратат во надлежниот вакцинален пункт за проверка и надоместување на вакцинацијата. Лицата што немаат документација за претходна имунизација можат да побараат процена на својот вакцинален статус преку здравствените служби.
Доколку некој бил во близок контакт со потврдено заразено лице, важно е веднаш да го извести матичниот лекар или надлежниот Центар за јавно здравје. Во одредени случаи, по стручна процена, може да се примени заштита по изложувањето, вклучително и вакцинација во рок од 72 часа или имуноглобулин за одредени ризични лица во рок од шест дена.
Институтот за јавно здравје предупредува дека недоволниот опфат со МРП-вакцинацијата и појавата на случаи во соседните земји го зголемуваат ризикот од дополнително ширење на морбилите. Затоа здравствените служби продолжуваат со следење на контактите, лабораториска потврда на сомнителните случаи и проверки на вакциналниот статус.
