Skip to content
Европскиот совет го заврши октомврискиот самит во Брисел без ниту еден збор за европската интеграција на Северна Македонија, оставајќи ги земјата и поголемиот дел од Западен Балкан целосно изоставени од официјалните заклучоци. Во усвоениот документ со кој се дефинираат стратешките насоки на Унијата, европските лидери се фокусираа исклучиво на сопствената подготвеност за прием на нови членки и институционалните реформи што мора да му претходат на секое идно проширување.
Во поглавјето посветено на проширувањето, шефовите на држави и влади порачаа дека приемот на нови членки останува процес базиран строго врз сопствени заслуги, при што секој кандидат ќе напредува според темпото на сопствените реформи. Сепак, главниот акцент беше ставен врз потребата самата Унија паралелно да ја заврши својата домашна задача, односно да ги преиспита буџетските приоритети, заедничките политики и сопствената способност за ефикасно одлучување пред да отвори врата за нови земји.
Колку процесот станува непредвидлив најдобро илустрира примерот со Црна Гора, единствената земја од регионот што доби директно споменување во усвоените заклучоци. Иако Советот ја поздрави подготовката на пристапниот договор и најави затворање на преостанатите поглавја под претседателство на Ирска, дипломатските усогласувања во последен миг го исчистија текстот од сите прецизни рокови. Од финалната верзија беа избришани формулациите кои ветуваа завршување на процесот до крајот на тековната година или финализирање што е можно поскоро.
Ова бришење на роковите уследи по задкулисни интервенции и дипломатски притисоци меѓу самите земји членки, што уште еднаш покажа дека дури и најнапредните кандидати се соочуваат со политички сопки независно од техничкиот напредок. Слична неизвесност ги следи и преговорите со Украина и Молдавија, каде што отворањето на преостанатите кластери се соочува со остри барања за заштитни механизми од страна на одредени европски престолнини. Ваквата атмосфера потврдува дека правото на вето и понатаму останува главен инструмент за забавување на процесот.
За Македонија клучни остануваат уставните измени кои се потребни за отклучување на процесот и отворањето на преговарачките поглавја. Секое дополнително одолговлекување на преговорите значително го одложува пристапот до заедничкиот пазар, структурните фондови на Унијата и реалниот раст на животниот стандард што треба да произлезе од европската интеграција.
Следниот официјален чекор се префрла кај министрите за европски прашања на земјите членки, кои добија задолжение детално да ги анализираат насоките на Европската комисија за подготвеноста на проширената Унија. За македонското општество останува горчливата реалност дека патот кон Брисел не зависи само од домашните судски и економски реформи, туку сè повеќе станува заложник на сложената дебата за тоа како Унијата ќе функционира пред воопшто да помисли на прием на нови сојузници.
