Skip to content
Европската комисија ја потсети Србија дека како кандидат за членство мора да ги усогласи своите надворешни и енергетски политики со оние на Европската Унија, вклучително и во однос на санкциите против Русија.
Ставот беше изразен по телефонскиот разговор меѓу поранешниот српски претседател Александар Вучиќ и рускиот претседател Владимир Путин на 26 септември.
„Како земја кандидат, од Србија се очекува да ги усогласи своите политики со целите на ЕУ, вклучително и енергетската и надворешната политика, и да биде сигурен партнер што ја следи истата стратешка насока“, изјави портпаролот на Европската комисија, Гијом Мерсие, за РСЕ/РЛ.
Тој потсети дека ЕУ има намера постепено и ефикасно да го прекине увозот на руски гас и нафта до крајот на 2027 година. Брисел очекува земјите кандидати исто така да се движат во оваа насока.
Според Мерсие, европските институции ја зголемуваат поддршката за енергетската безбедност на Западен Балкан. Целта е да се намали зависноста од фосилните горива, да се диверзифицираат патиштата за снабдување и да се подобри поврзаноста на енергетските мрежи во регионот.
„По почетокот на агресивната војна на Русија против Украина, видовме колку е важно ова и какви проблеми може да создаде оваа зависност за секоја европска земја, вклучително и за Србија“, нагласи портпаролот.
Разговорот меѓу Вучиќ и Путин се одржа еден ден пред српскиот претседател да поднесе оставка за да ја предводи листата на Српската напредна партија на предвремените парламентарни избори на 25 октомври и, доколку победи, да се кандидира за премиер.
Меѓу главните теми на разговорот беше договорот за гас меѓу Белград и Москва. Сегашниот краткорочен договор за снабдување истекува на 30 септември, а Србија увезува повеќе од 80% од своите потреби за природен гас од Русија.
Белград не успеа да преговара за нов долгорочен договор откако претходниот тригодишен договор истече во летото 2025 година. Оттогаш, Москва го продолжува договорот преку краткорочни анекси. Сегашниот договор беше продолжен во јуни за уште три месеци.
По разговорот со Путин, Вучиќ изрази уверување дека рокот на договорот за гас повторно ќе биде продолжен. Тој, исто така, рече дека идните српски претседатели мора да ги заштитат интересите на земјата и да ја одржат нејзината рамнотежа во односите со главните меѓународни сили.
Европската комисија потврди дека е запознаена со разговорот, но нагласи дека односите со Москва не можат да продолжат на сегашниот начин.
„Нашиот став отсекогаш им бил апсолутно јасен на нашите партнери, вклучително и на земјите-кандидатки како Србија: односите со Русија не можат да се развиваат како сè да е исто под режимот на Путин, и во сенка на неиспровоцираната и неоправдана руска агресивна војна против Украина“, рече Мерсие.
Тој потсети дека со поднесувањето на барањето за членство во ЕУ, Србија доброволно се обврзала постепено да ја усогласи својата политика со онаа на Европската Унија, вклучително и во областа на надворешните односи и безбедноста.
„Кохерентноста на Србија со нашата заедничка надворешна и безбедносна политика останува значително пониска од онаа на другите земји-кандидатки на Западен Балкан. Затоа, Србија треба да ги засили своите напори за постигнување на конзистентно и значително повисоко ниво на кохерентност, вклучително и во однос на санкциите против Русија, како прашање на приоритет. Сакаме да можеме да сметаме на Србија како на сигурен партнер“, рече портпаролот на Европската комисија.
Преговорите за членство меѓу Белград и Брисел се во застој, а една од причините е недоволното усогласување на српската надворешна политика со онаа на ЕУ. Од почетокот на руската инвазија на Украина, Србија одби да воведе санкции против Москва и ја изгуби својата позиција како водечка земја во процесот на проширување.
Нивото на усогласеност на Белград со европската политика на санкции е околу 60%.
