Иран го чека конечниот одговор од Трамп: Ќе се отвори ли Ормускиот Теснец?

Иран сè уште очекува конечен одговор од американскиот претседател Доналд Трамп за предлогот што треба да овозможи повторно отворање на Ормускиот Теснец и да создаде простор за нови преговори меѓу Техеран и Вашингтон. Иако Трамп јавно го отфрли првичниот ирански план, дипломатските контакти преку посредници продолжуваат.

Иранскиот министер за надворешни работи Абас Арагчи изјави дека Техеран разговарал со катарски посредници во Њујорк и дека очекува преку нив да ја добие конечната американска позиција. Според него, биле разгледувани идеи за начинот на кој би можеле да се исполнат условите неопходни за напредок во преговорите.

Иран минатата недела предложи седумдневен план според кој Ормускиот Теснец би бил повторно отворен доколку Вашингтон исполни повеќе услови. Меѓу нив се укинување на американската поморска блокада на иранските пристаништа, олеснување на санкциите за продажба на иранска нафта и почитување на прекин на огнот кој би го опфатил и Либан. Планот предвидува и продолжување на разговорите за иранската нуклеарна програма.

Трамп во саботата јавно го отфрли предлогот. Американската страна смета дека Техеран бара значителни отстапки однапред, пред да бидат обезбедени гаранции за поширок договор. Американскиот амбасадор во Обединетите нации Мајк Волц изјави дека Вашингтон нема доволно доверба дека Иран преговара со добра волја.

Сепак, одбивањето на првичниот план не ги прекина дипломатските контакти. Американски и ирански претставници одделно разговарале со посредници во нов обид да се најде решение за конфликтот. Според Ројтерс, евентуалните следни разговори би се концентрирале на изменета верзија на седумдневниот ирански предлог.

Трамп во меѓувреме потврди дека американски претставници разговарале со посредниците, но истовремено продолжи со тврдата реторика. Тој изјави дека САД ќе ја добијат војната со Иран „на еден или друг начин“ и дека очекува тоа да се случи многу брзо.

Ормускиот Теснец останува во центарот на преговорите поради неговото огромно значење за светската енергетика. Низ овој тесен морски премин меѓу Иран и Оман во нормални услови минува значителен дел од светската трговија со нафта и течен природен гас, поради што секое нарушување на пловидбата има последици далеку надвор од Блискиот Исток.

Последните податоци покажуваат дека дел од сообраќајот со катарски танкери за течен природен гас повторно се зголемува, иако безбедносната ситуација останува неизвесна. Токму повторното воспоставување на нормална пловидба низ Ормускиот Теснец е едно од клучните прашања во дипломатските напори.

Засега нема договор. Но зад јавните пораки од Вашингтон и Техеран, посредниците продолжуваат со обидите да најдат формула што би овозможила отворање на Ормускиот Теснец и враќање на САД и Иран на преговарачка маса. Главните разлики остануваат големи, од американската блокада и санкциите, до иранската нуклеарна програма и гаранциите за прекин на нападите врз бродови.