Skip to content
Американскиот потпретседател Џеј Ди Венс ја посочи војната во Иран како главна причина за поразот на републиканците на меѓуизборите во САД, отворајќи прашање дали во врвот на американската администрација почнуваат политички разидувања околу конфликтот што Вашингтон го започна заедно со Израел.
Неговата изјава доаѓа само неколку часа откако демократите ја презедоа контролата врз двата дома на Конгресот, а претседателот Доналд Трамп призна дека војната имала улога во изборниот резултат, но истовремено порача дека не жали за одлуката да ја започне.
„Причината зошто изгубивме е војната. Претседателот самиот го кажа тоа синоќа“, напиша Венс на социјалната мрежа Икс, во една од најдиректните оценки за политичката цена што републиканците ја плаќаат поради американското воено ангажирање против Иран.
Како што пренесуваат The Guardian и Axios, изјавата на Венс е особено значајна бидејќи доаѓа од потпретседателот кој досега беше еден од клучните претставници на администрацијата во дипломатските обиди за решение на кризата со Техеран.
Гласачите што го донесоа Трамп на власт сега гласаа против републиканците
Венс во својата објава признава дека проблемот на Републиканската партија не била само излезноста, туку губењето на поддршката од сопствената гласачка база.
Според него, значителен број Американци што во 2024 година гласале за Трамп и Венс, на изборите во 2026 година ја поддржале Демократската партија.
Тој се повика на анкети според кои незадоволните гласачи бараат завршување на војната во Иран, намалување на животните трошоци и инфлацијата, враќање кон политиката „Америка на прво место“ и преиспитување на американските односи со Израел. Венс не претстави целосни методолошки податоци за анкетите што ги спомена.
Трамп, во разговор за „Волстрит журнал“, призна дека војната со Иран била еден од факторите што придонеле за изборниот пораз. Сепак, нагласи дека не се кае за одлуката за воена интервенција и дека повторно би постапил исто.
Венс, од друга страна, го постави прашањето дали војната ја оправдува цената што републиканците ја платија на изборите, вклучително и губењето на контролата врз Сенатот.
Според „Гардијан“, ваквиот настап може да биде знак дека Венс се обидува да направи политичка дистанца од непопуларниот конфликт, особено во пресрет на можната претседателска кандидатура во 2028 година. Сепак, тоа засега не значи дека постои отворен судир меѓу претседателот и потпретседателот.
Војната што требаше да ја покаже американската сила стана домашен економски проблем
Војната против Иран, започната во февруари годинава, има последици што се чувствуваат далеку од Блискиот Исток.
Нарушувањата во снабдувањето со енергенси, растот на цените на горивата и неизвесноста околу Ормускиот Теснец дополнително ги засилија притисоците врз американските домаќинства.
Според анализата на Ројтерс, незадоволството од политиките на Трамп, особено од последиците на војната врз трошоците за живот, придонесе демократите да освојат места дури и во традиционално републикански држави.
Демократите обезбедија најмалку 54 места во Сенатот, наспроти 44 за републиканците, додека дел од изборните трки сè уште не беа завршени при објавувањето на првите резултати. Тие го освоија и мнозинството во Претставничкиот дом.
Дали Венс се подготвува за политичка иднина без Трамп?
Американските медиуми веќе ја поврзуваат изјавата на Венс со неговите можни претседателски амбиции.
„Аксиос“ оценува дека потпретседателот со својот настап покажал извесно дистанцирање од одлуките на Трамп, додека „Ал Џезира“ посочува дека неговата позиција околу Иран е повоздржана од позициите на други високи функционери во администрацијата.
За Венс, кој се споменува како можен наследник на Трамп во републиканското движење МАГА, исходот од меѓуизборите отвора чувствително прашање: како да остане лојален на претседателот, а истовремено да одговори на незадоволството на гласачите што ја напуштиле партијата.
Републиканскиот пораз не значи автоматски промена на американската политика кон Иран, но новото мнозинство во Конгресот ќе има поголема можност да бара отчет за воените операции, нивното финансирање и економските последици.
Изјавата на Венс, меѓутоа, покажува дека дебатата за цената на војната повеќе не се води само меѓу демократите и републиканците, туку и во самиот врв на администрацијата.
Прашањето сега е дали изборниот пораз ќе го натера Трамп да ја преиспита својата политика кон Иран или ќе ја продлабочи разликата меѓу него и потпретседателот кој би можел да претендира на Белата куќа во 2028 година.
