Skip to content
СДСМ побара од ВМРО-ДПМНЕ да објасни зошто нема јавно видлива честитка до Петер Маѓар и новата влада во Унгарија, откако лидерот на Тиса положи заклетва за премиер и го означи крајот на 16-годишното владеење на Виктор Орбан. Опозициската партија ја отвори дилемата како ВМРО-ДПМНЕ ја толкува својата врска со Тиса, откако претходно од партијата на Мицкоски беше кажано дека станува збор за нивна сестринска партија.
Петер Маѓар беше избран за премиер на Унгарија на 9 мај, по убедливата победа на неговата централно-десна партија Тиса на изборите од 12 април. Со тоа заврши долгиот период на власт на Виктор Орбан, а новата влада најави враќање кон европските институции, обновување на демократските проверки и борба против корупцијата.
Во реакцијата, СДСМ прашува дали молкот на Мицкоски е политички сигнал кон Орбан, со кого ВМРО-ДПМНЕ и претходно имаше блиски односи, или обид да се избегне непријатноста што произлегува од фактот дека токму Тиса го порази Фидес. Прашањето е поставено во момент кога новата унгарска власт ја гради својата легитимност врз критика на корупцијата, партиската контрола и нарушените односи со Европската Унија во времето на Орбан.
ВМРО-ДПМНЕ претходно ја користеше победата на Тиса во полемика со СДСМ. Пратеникот Бране Петрушевски на 19 април изјави дека СДСМ „слави победа на сестринска партија на ВМРО-ДПМНЕ во друга држава“, со што партијата директно ја присвои политичката блискост со Тиса во европското десноцентристичко семејство.
Сепак, треба да се направи разлика меѓу честитка за изборна победа и честитка за нова влада. МИА на 14 април објави дека Мицкоски му честитал на Маѓар по изборната победа и изјавил дека очекува неговите политики да бидат европски и да дадат поддршка за интеграцијата на регионот, вклучително и на Македонија, во Европската Унија.
Новиот повод на СДСМ, меѓутоа, е инаугурацијата на Маѓар и формирањето на новата демократска влада во Будимпешта. Опозициската партија го поставува прашањето зошто ВМРО-ДПМНЕ, која претходно ја истакнуваше Тиса како сестринска партија, не излезе со јасна политичка порака по официјалното преземање на власта од Маѓар.
Оваа полемика има и поширока политичка тежина во Македонија. Орбан со години беше еден од најблиските европски политички сојузници на ВМРО-ДПМНЕ, а Унгарија е земјата што му даде азил на поранешниот премиер Никола Груевски. Затоа смената на власта во Будимпешта не е само регионална вест, туку настан што ја допира и македонската политичка сцена.
Маѓар, според Reuters, најави дека ќе ја потврди западната ориентација на Унгарија, ќе ги подобри односите со ЕУ и ќе води антикорупциска офанзива. Associated Press објави дека по неговата инаугурација знамето на ЕУ повторно било кренато на фасадата на унгарскиот парламент, првпат откако владата на Орбан го отстрани во 2014 година.
Токму затоа СДСМ ја користи унгарската промена како политичко огледало за домашната сцена. Пораката е дека ВМРО-ДПМНЕ тешко може истовремено да се претставува како блиска до Тиса, а да остане политички врзана за Орбановиот модел, кој новата унгарска влада го претставува како систем што треба да се демонтира.
За ВМРО-ДПМНЕ, пак, ова е чувствителна тема затоа што секоја јасна поддршка за Маѓар може да се чита како дистанцирање од Орбан, додека секој молк отвора простор СДСМ да ја обвини партијата дека сè уште политички се држи до поразениот унгарски лидер. Во таков контекст, честитката или нејзиното отсуство стануваат повеќе од протоколарен гест.