Skip to content
Голем протест на Видовден најавија студентите во блокада во Србија, кои соопштија дека на 28 јуни ќе одржат собир во Краљево, во нов обид да ја задржат јавната мобилизација што почна по трагедијата во Нови Сад. Според Н1, најавата е објавена на официјалниот инстаграм-профил на „Студенти во блокада“, со порака „Сè се гледа на Видовден“ и повик „Краљево те зове, 28 јуни 2026 година“.
Изборот на датумот не е случаен. Видовден во Србија има силна историска и политичка симболика, па најавата на студентите ја префрла нивната борба од редовен протестен календар во простор на порака што треба да одекне пошироко од еден град или еден собир.
Студентските блокади почнаа по падот на настрешницата во Нови Сад на 1 ноември 2024 година. Од почетни блокади на факултети, движењето со текот на времето прерасна во најголемиот бран политички протести во Србија од доаѓањето на Српската напредна странка и Александар Вучиќ на власт.
Кулминацијата на протестите беше големиот собир на 15 март 2025 година во Белград, за кој Архивот на јавни собири процени дека бил најголемиот протест некогаш одржан во главниот град на Србија. Тој момент го означи преминот на студентското движење од академска блокада во поширок општествен и политички притисок.
Во мај минатата година, студентите во блокада излегоа и со конкретно политичко барање: распишување вонредни парламентарни избори. Тие најавија дека на такви избори би настапиле со студентска листа, а потоа објавија и услови за кандидатите што би можеле да бидат дел од неа.
Според тие услови, кандидатите треба да бидат полнолетни државјани на Србија, да не бидат студенти, да не биле членови на владејачката коалиција, функционери на парламентарната опозиција или носители на извршна и законодавна власт, како и да го почитуваат програмот на листата.
Иако темата за вонредни избори е присутна во српската јавност речиси една година, сè уште не е извесно дали тие навистина ќе бидат распишани. Вучиќ на почетокот на јуни изјави дека парламентарни избори ќе има „веднаш по летото“.
Дополнителна политичка тежина на Видовден му дава и фактот што Вучиќ во април најави дека СНС истиот ден ќе одржи голем собир во Белград. Така, 28 јуни се наметнува како датум на паралелни политички пораки: студентите во Краљево и власта во Белград.
Најавениот протест во Краљево покажува дека студентското движење не се повлекува од јавната сцена. Напротив, со изборот на Видовден, студентите се обидуваат да ја претворат симболиката на датумот во нов политички импулс за барањата што ги поставуваат веќе повеќе од една година.
