Skip to content
Македонија го доби првиот технолошки парк, N99 Deep Tech Park, простор замислен како точка во која треба да се поврзат технологијата, науката, стартапите, компаниите, студентите, истражувачите и институциите. На отворањето се обрати министерот за дигитална трансформација Стефан Андоновски, кој порача дека инвестирањето во вакви простори не е само инвестиција во инфраструктура, туку во идеи, талент и иднина.
N99 Deep Tech Park е замислен како современ центар за развој на нова технолошка енергија во земјата, со фокус на вештачка интелигенција, deep tech, роботика, сајбер безбедност и практична примена на иновациите. Неговата цел е да создаде средина во која младите инженери, претприемачи, научници и компании ќе можат заедно да развиваат решенија со домашна вредност и меѓународен потенцијал.
Андоновски оцени дека ваквите иницијативи се важни во време кога државите сè повеќе се натпреваруваат преку знаење, технолошки капацитет и способност да создадат сопствени иновации. Според него, посебно значење има тоа што проектот е воден од домашна визија и претприемништво, а не само како копија на туѓ модел.
Отворањето на технолошки парк во Македонија доаѓа во период кога дигиталната економија веќе не е споредна развојна тема, туку еден од главните услови за конкурентност. Земјите што успеваат да ги задржат младите технолошки кадри, да ги поврзат универзитетите со компаниите и да создадат простор за стартапи, имаат поголеми шанси да создаваат производи, услуги и знаење што може да се продава надвор од домашниот пазар.
Таквиот пристап е во линија и со Националната ИКТ стратегија СМАРТ/МК 2030, која ја поставува визијата за дигитална, отворена и конкурентна Македонија, усогласена со европската Дигитална декада 2030. Во стратегијата се нагласува потребата од дигитално обучени граѓани, развој на ИКТ-секторот, модерни јавни услуги и посилна дигитална економија.
Технолошките паркови имаат посебна вредност затоа што создаваат простор во кој идејата не останува само студентски проект, истражувачки труд или презентација на конференција. Во вистински поставен екосистем, таа може да стане прототип, стартап, производ, компанија и извозна услуга. Токму тоа е најголемиот предизвик за Македонија – да не произведува само таленти што ќе заминуваат, туку услови тие да останат, да создаваат и да се поврзуваат со глобални пазари.
Посебен фокус на N99 Deep Tech Park е сајбер безбедноста, област што станува сè поважна за државите, компаниите и граѓаните. Националната стратегија за сајбер безбедност 2025-2028 ја поставува сајбер безбедноста како клучен национален приоритет за заштита на дигиталната инфраструктура, јавните услуги, економијата и институциите.
Затоа отворањето на ваков парк не треба да се гледа само како нов простор за технолошката заедница, туку како дел од поширока развојна слика. Ако Македонија сака да биде конкурентна, мора да инвестира во места каде што младите ќе имаат пристап до знаење, менторство, опрема, контакти и реални можности за работа на сложени технологии.
Најважниот тест, сепак, ќе биде практичниот ефект. Технолошкиот парк ќе има вистинска вредност ако стане место во кое ќе се создаваат нови компании, ќе се развиваат производи, ќе се поврзуваат факултети и индустрија, ќе се привлекуваат инвеститори и ќе се отвораат работни места со висока додадена вредност. Во спротивно, и најмодерниот простор може да остане само убава фасада без доволно содржина.
Македонија долго зборува за задржување на младите, но тоа не може да се постигне само со повици да останат дома. Потребни се систем, инфраструктура, доверба, инвестиции и средина во која талентот ќе гледа иднина. N99 Deep Tech Park може да биде еден од тие чекори ако успее да го претвори технолошкиот потенцијал во конкретни резултати.