Новите членки влегоа во Судскиот совет: тест за реформата на судството

Универзитетската професорка Арлинда Кадри-Шахиновиќ и адвокатката Сузана Јошевска-Анастасовска денес, 15 јануари 2026, дадоа свечена изјава во Собранието и формално ја презедоа функцијата членки на Судскиот совет – институцијата што одлучува за избор, оценување и разрешување судии и претседатели на судови, и затоа е срцето на секој обид за „ресет“ на судството.

Двете беа избрани на 12 јануари со апсолутно мнозинство, на предлог на претседателката Гордана Сиљановска-Давкова. Кадри-Шахиновиќ доби 63 гласа „за“, 15 „против“ и еден „воздржан“, а Јошевска-Анастасовска 72 „за“, осум „против“ и еден „воздржан“. Свечената изјава ја дадоа пред претседателот на Собранието Африм Гаши и генералната секретарка Марина Димовска, по што Јошевска-Анастасовска порача дека очекува „чекор по чекор“ да изградат „силна институција“, со фокус на интегритет, отчетност и враќање на довербата во судството.

Токму тука почнува суштината. Ова не е протоколарна вест, туку политичко-правен сигнал: новите членки влегуваат во Совет кој со години е под притисок, со ниска јавна доверба и со репутација на институција што често реагира доцна, нејасно и селективно. Дополнителен слој е новиот Закон за Судски совет, изгласан на 29 декември 2025, кој треба да донесе построги правила за одговорност и поголема транспарентност, но ќе остане хартија ако Советот не ги донесе подзаконските акти и не покаже практика што ја следи логиката на реформата.

Во таа атмосфера, биографиите на двете нови членки ќе бидат под лупа. Кадри-Шахиновиќ доаѓа од академската сфера и во јавноста беше препознаена и по учеството во претседателската Комисија за помилување која колективно поднесе оставки по реакции во јавноста. Јошевска-Анастасовска е адвокатка со силно медиумско присуство на теми од правосудството, што може да биде предност за јавна отчетност, но и ризик доколку Советот падне во замката на дневнополитички натпревар преку изјави и „перцепции“, наместо преку одлуки со јасни аргументи.

Спикерот Гаши на социјалните мрежи порача дека со свечената изјава тие изразиле подготвеност да работат со независност, интегритет и професионализам, а претседателот на Судскиот совет Александар Камбовски ги нарече „додадена вредност“. Но јавноста, по искуство, не купува честитки – туку резултати. Вистинскиот тест ќе биде дали Советот ќе покаже дека новиот закон значи нови стандарди: транспарентни постапки, силни критериуми, јасна дисциплинска одговорност и одлуки што се објаснуваат, а не се „соопштуваат“.

Ако во наредните месеци Судскиот совет не излезе од кругот на формалности и политички притисоци, свечената изјава ќе остане симболика. Ако, пак, почне да функционира како институција што ги мери судиите по интегритет и компетентност, тогаш токму овие две имиња ќе бидат запаметени како почеток на пресврт. Засега, тоа е очекување – не факт.