СДСМ: Со квотата од 10.000 се отвора пат за „економски работници“ во 2026

СДСМ преку прес-конференција на Рената Младеновска, членка на Извршниот одбор, обвини дека владата на Христијан Мицкоски „им ги отвора вратите“ на таканаречени „економски работници“, откако со одлука ја утврди квотата за работни дозволи за странски државјани за 2026 година.

Повод за реакцијата е владината одлука што стапи на сила на 16 јануари, со која се предвидуваат вкупно 10.000 работни дозволи: 9.750 за редовно вработување, 200 за упатени странци и 50 за сезонски ангажмани. Во рамки на редовното вработување, 4.500 се за нови работници, а 5.250 за продолжување на веќе издадени дозволи. Владата и дел од медиумите мерката ја образложуваат со потреба да се покрие недостигот од работна сила на домашниот пазар.

СДСМ, пак, тврди дека квотата е „двојно зголемена во споредба со лани“, и ја става во поширок наратив за претходни чекори кои, според партијата, ја подготвиле почвата за долгорочно доаѓање и задржување странски работници. Дел од извештаите, меѓутоа, наведуваат дека и за 2025 година била утврдена квота од 10.000, а квотите растеле постепено во изминатите години.

Во настапот, Младеновска посочи дека „иако во Македонија има речиси 100.000 невработени“, владата се одлучува да увезува работна сила. Податоците за регистрираната невработеност варираат по методологија, но бројките на Агенцијата за вработување во одделни месеци навистина се движат околу таа рамка, што СДСМ го користи како аргумент дека проблемот не е само во недостиг на работници, туку и во ниските плати и условите за работа.

Клучен дел од обвинувањето е врзувањето на квотата со претходни настани што во јавноста отворија расправа за миграциски политики. СДСМ потсети на написите во британските медиуми за планови на Обединетото Кралство да отвора „центри за враќање“ на Балканот и за разговори со Северна Македонија за прифаќање одбиени баратели на азил, при што „Тајмс“ објави дека мигрантите би можеле да добијат можност и за работни визи во сектори со недостиг на работна сила. Владата досега тврдеше дека нема договор за мигрантски кампови, а владејачките партии ја користеа собраниската Резолуција од декември како политичка потврда на таа позиција.

СДСМ ја стави под ист рефлектор и измената на Законот за странци, усвоена во 2025 година, за која опозицијата тврди дека го олеснува добивањето дозволи за привремен престој и работа, особено кога станува збор за лица ангажирани на „стратешки проекти“ и за субјекти со статус на „стратешки партнер“. Токму во таа формулација – „стратешки проект/партнер“ – СДСМ гледа правна рамка што може да се користи за побрзо и подолгорочно ангажирање странска работна сила.

Во обид да ја заостри социјалната линија на критиката, партијата ја поврза одлуката со дебатата за минималната плата и состојбата со јавните финансии. СДСМ повтори дека „нема пари за покачување“, додека синдикатите најавуваат протести и бараат значително повисока минимална плата, а во јавноста се отвори и спор околу тврдењата за голема „дупка“ во буџетот. Во тој контекст, опозицијата ја претставува квотата како симболичен доказ дека државата се подготвува за „увоз на евтина работна сила“, наместо за политика што ќе ги задржи домашните работници.