Дали забележавте промена во играта на вашето дете? Можеби сте слушнале група петгодишни деца во паркот како викаат: „Побрзајте до базата, се стемнува!“ или „Внимавајте, тука е Гребло!“? Ако овие зборови ви звучат туѓо или малку морничаво, не сте сами.
Вашето дете веројатно дошло во контакт со феноменот наречен „99 ноќи во шумата“. И не мора ништо да инсталирате за тоа да го знае, доволно е едно дете во градинка да има постар брат или сестра, и „вирусот“ се шири.
Што точно е „99 ноќи“? (Тројански коњ во светот на игрите)
Ова е игра на платформата Roblox. За непосветени родители, Roblox изгледа безопасно, графиката е „кубна“, потсетува на Lego или Minecraft, боите се светли. Тука лежи стапицата.
„99 ноќи во шумата“ е, во својата суштина, хорор за преживување. Концептот е едноставен: играчите се во шумата и мора да преживеат 99 циклуси на ден и ноќ.
Преку ден, сè е мирно, тие градат засолништа, собираат ресурси.
Теророт почнува ноќе. Чудовишта (како што се Skinwalkers, Rake или Wendigo – суштества од урбани легенди) излегуваат и ги ловат играчите.
Играта го користи психолошкиот механизам на jumpscrake. Ликовите во блокови може да им изгледаат смешно на возрасните, но со напната музика и ненадејното појавување на чудовишта во темнината, детските мозоци реагираат со лачење на хормонот на стрес – кортизол.
Рекобуларот од играта се прелеа во градинките
Она за што експертите се особено загрижени не е само времето поминато пред екранот, туку и социјалната зараза. Дури и децата кои немаат телефон ги знаат правилата на оваа игра.
Во градинките низ регионот, воспитувачите забележуваат нов вокабулар и начин на играње:
„База“ – Безбедно место (под лизгалката или масата).
„Скинвокер“ – Суштество кое се преправа дека е некој друг (ова е особено збунувачко и страшно за малите деца кои штотуку учат за доверба).
„Преживување на ноќта“ – Фокусот на играта се поместува од креативноста кон вознемирено исчекување на опасност.
Класификација и „Сива зона“
Тука доаѓа техничкиот дел каде што родителите мора да бидат „будни“.
Roblox има свој систем за оценување (Возрасни упатства). Сепак, „99 ноќи“ често танцува на работ. Иако треба да биде означена како 9+ или дури 13+ (за умерен хорор) поради елементи на благо насилство и страв, креаторите често манипулираат со етикетите или родителите внесуваат лажен датум на раѓање за детето при креирање сметка, отклучувајќи ја целата содржина.
Официјална препорака: Содржината што вклучува активно бегање од чудовишта што сакаат да ве „фатат“ или „повредат“ не е наменета за деца од предучилишна возраст, бидејќи децата до 7 години тешко можат да ја разликуваат фантазијата од реалноста на емоционално ниво.
„Но, моето дете нема Roblox…“
Сега можеби си мислите: „Добро, добро сум, моето дете нема Roblox сметка, само игра едноставни игри на телефонот.“
За жал, не сте мирни. Вашето дете веројатно не ја игра 99 ноќи, туку ја гледа.
Ова е најподмолниот дел од феноменот. Малите деца, на возраст од 4, 5 или 6 години, масовно ја консумираат содржината на популарните домашни и странски YouTube-ри (стримери) кои се снимаат себеси како ја играат оваа игра.
Зошто гледањето е поопасно од играњето?
Театар на паника: YouTube-рите заработуваат за живот од прегледи, а прегледите се добиваат преку драма. Тие намерно врескаат, скокаат од столчињата, го преувеличуваат својот страв и прават драматични гримаси на екранот (т.н. минијатури). Кога 5-годишно дете ќе види возрасен, (неговиот идол на екранот), како паничи за „чудовиштето од коцка“, добива потврда дека опасноста е реална. „Ако чичко Влада се плаши, тогаш ова мора да е ужасно.“
Пасивна траума: Кога детето игра игра, тоа е во контрола, може да избега, да се скрие, да ја исклучи играта. Кога гледа видео на YouTube, тоа е пасивен набљудувач. Нема контрола врз тоа кога ќе се појави чудовиштето. Таа беспомошност пред екранот создава подлабока вознемиреност од самата игра.
Алгоритмот не спие: Доволно е детето да погледне едно видео за Roblox (дури и безопасно), а алгоритмот на YouTube (Autoplay) наскоро ќе му понуди „99 ноќи“ бидејќи во моментов е највиралната содржина.
Што гледаат родителите наспроти она што го гледа детето
Гледате: Шарено видео од млад човек кој се шегува и вика додека игра игра со лоша графика.
Дете гледа: Напнат хорор филм каде што нараторот (Јутјубер) потврдува дека во темнината се кријат ужасни суштества.
Одлуката е (и мора да биде) ваша
Како родител, вие сте „администратор“ на животот на вашето дете. Не постои универзално правило, но постои информирана одлука.
Имате целосно право да кажете: „Оваа игра не е за твојата возраст, исто како што не возиш автомобил“. Поставете граница. Ваша работа е да го одржувате нивниот дигитален мир сè додека не бидат подготвени сами да се соочат со чудовиштата, и од имагинацијата и од серверот.