Skip to content
Сојузот на синдикатите на Македонија (ССМ) спроведе организирана блокада на влезовите кон Собранието на Република Северна Македонија во Скопје. Под водство на претседателот Слободан Трендафилов, работниците ги затворија улиците „Даме Груев“ и „11 Октомври“, оневозможувајќи им на пратениците пристап со службени или приватни возила до паркингот на законодавниот дом. Оваа тактика имаше симболична и финансиска цел: да ги принуди народните избраници да дојдат на работа пеш или со јавен превоз, со што би се спречила можноста тие да наплатат патни трошоци за тој ден. Трендафилов истакна дека целта е пратениците да се соочат со реалноста на работниците и да не наплаќаат трошоци „како да трошат керозин“. Според синдикатот, многу пратеници пристигнале во раните утрински часови за да ја избегнат средбата со демонстрантите, што ССМ го толкува како чин на срам пред гласачкото тело.
Економски барања наспроти функционерските примања
Централното барање на протестот е законска измена со која минималната плата би се зголемила на 600 евра (околу 37.000 денари), а сите останати плати линеарно би пораснале за 6.000 денари (околу 100 евра). Ова барање доаѓа во момент на зголемени социјални тензии предизвикани од диспропорцијата меѓу работничките и функционерските примања. Анализата на состојбата укажува на следните финансиски аспекти кои го поттикнуваат револтот:
- Потенцијално зголемување на пратеничките плати за вкупно 21,8%, кое произлегува од усогласувањето со просечната плата (12,6%) и дополнителни 9,2%.
- Ризик од одлука на Уставниот суд која би ја укинала владината уредба за ограничување, со што платите од 100.000 до 120.000 денари би пораснале драстично.
- Исплата на високи патни трошоци, при што се посочени примери каде поединци како Кире Божиновски и Петар Ристески наплатиле над 600.000 денари годишно.
Институционален молк и законски лавиринти
Револтот на ССМ е дополнително засилен од фактот што предлог-законот за зголемување на платите е блокиран во собраниска процедура повеќе од две години. Синдикатот обвинува дека законодавниот дом намерно ги игнорира иницијативите за подобрување на животниот стандард на работниците, додека ефикасно ги процесира одлуките што се во корист на функционерите. Трендафилов ја критикуваше и претходната оценка дека намалувањето на функционерските плати било „неуставно“, нарекувајќи го тоа лицемерие на елитите кои не можат да го замислат животот со минимални примања. И покрај блокадата, претседателот на Собранието, Африм Гаши, изјави дека институцијата ќе продолжи со работа и дека патните трошоци ќе им бидат исплатени на оние кои ќе приложат фискални сметки, што укажува на отсуство на политичка волја за итно прифаќање на синдикалните барања.
План за ескалација на синдикалниот притисок
Блокадата на Собранието е само почеток на серија протестни активности планирани од страна на Сојузот на синдикатите на Македонија. Синдикатот најави дека притисокот ќе се прошири кон сите општествени чинители кои ги сметаат за одговорни за нискиот стандард на работниците. Според утврдениот план, протестите ќе продолжат со следната динамика:
- На 12 февруари (четврток) ќе бидат блокирани седиштата на работодавачите, вклучувајќи ги Стопанската комора, Сојузот на стопанските комори и Организацијата на работодавачи.
- На 17 февруари (вторник) протестот ќе се премести пред Владата на Република Северна Македонија.
Оваа ескалација укажува на тоа дека ССМ се обидува да создаде сеопфатен притисок врз трипартитниот социјален дијалог, таргетирајќи ги и законодавната, и извршната власт, и бизнис секторот.